Tagarchief: zingen

Voorzichtig met voorzichtigheid

Deze column verscheen in het blad ‘Logopedie’ van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie. 

Een vlotte jonge meid komt bij mij in de praktijk met een beginnende vorm van recidiverende noduli. Ze vertelt: “Ik ben zó voorzichtig geweest en heb zelfs al drie jaar niet meer gezongen!” Hoewel ik al luisterend naar haar stem slechts een miniatuurafwijking hoor, bestempelt ze haar stemgeluid als afschuwelijk en ze geeft aan dat spreken soms pijnlijk is. Uiteindelijk blijkt dat haar vorige behandelaar heeft aangestuurd op ‘voorzichtigheid’ met de stem. Hoewel ik alle vertrouwen heb in de juiste gedachtegang over belasting en belastbaarheid bij de stem als fragiel instrument, ben ik niet voor ‘voorzichtigheid’.

Voorzichtigheid geeft voor mij het signaal: “pas op!” Het alarmsysteem in mijn brein wordt geactiveerd en ik moet alert zijn op alles wat er mis kan gaan. Is het niet zo dat je juist iets omstoot wanneer je voorzichtig iets moet pakken? Zoekend in mijn etymologisch woordenboek zie ik dat het woord ‘voorzichtig’ komt van ‘vooruitziend’ of ‘scherpzinnig’. Dus toch een soort verscherping van alertheid (= vorm van stress) om ervoor te zorgen dat er niets naars gebeurt.

In de praktijk zie ik mensen die voorzichtig zijn gaan spreken vanwege stemklachten. Het gros merkt hierbij dat de klachten niet afnemen. Als ik hun fonatie observeer, zie en hoor ik juist door het voorzichtig spreken veel spanning. Wanneer ik ze bijvoorbeeld laat resoneren, voelen ze dat het geluid veel gemakkelijker stroomt dan bij het voorzichtig spreken.

Ik vraag er verder naar bij Simone Gouw, psychosomatisch fysiotherapeut bij het Academie Instituut in Utrecht en onderzoeker bij het RadboudUMC. Zij geeft aan te herkennen wat ik haar voorleg. Als therapeut kun je ervan uitgaan dat de gemiddelde patiënt passief is in zijn coping, gevoed door de ziektepercepties die hij of zij heeft. Dit leidt er dus vaak toe dat de patiënt uit zichzelf al ‘voorzichtig’ gaat doen. Als therapeut moet juist activeren, uitleg geven en geruststellen. Angst en bezorgdheid zitten immers in onze genen.

Een tijdje terug behandelde ik een acteur voor heesheid en globusklachten, omdat hij een zomer lang voor een voorstelling heftig had moeten blaffen. Hij had gezocht naar een logopedist met theaterervaring, omdat hij meer wilde dan stemhygiënische adviezen en ‘voorzichtig’ moeten doen, anders kon hij zijn vak als acteur dan wel vergeten. Na een periode van ontspanning en herstel heb ik hem gezond leren blaffen, waarbij je juist voorzichtigheid moet loslaten om het strottenhoofd vrij te kunnen laten bewegen. Hetzelfde geldt voor hardere en hoge klanken, zoals belten. Vanuit onze logopedische achtergrond leerden we ooit dat dit slecht is voor de stem en het wordt ook vaak als geknepen en risicovol omschreven. Terwijl ‘voorzichtig belten’ uiteindelijk het gevaarlijkst voor de stem is. Goed belten is niet slecht.

Het advies voorzichtig te moeten zijn krijgt ook een ander podiumbeest al jaren te horen. Door een verdikking op haar stembanden heeft deze professionele zangeres jaren op religieuze wijze alle mogelijke stemghygiënische adviezen toegepast. Tijdens het operatief verwijderen van deze verdikkingen bleek er een laag bindweefsel onder te zitten. Hierdoor trilden haar stemplooien helemáál niet meer vloeiend en bleef ze met een gehandicapte stem zitten. Ze is lange tijd nog bang geweest voor iedere belasting van haar stem. Gelukkig gaat ze stapje bij beetje vooruit. Toen we samen een KNO-arts voor een second opinion bezochten, kwam het verlossende woord: het stembandbeeld is stabiel! Ze mag alles doen!  Weg met de voorzichtigheid! Ze mag zingen! Ze mag belten! Ze mag optreden! Hoewel haar stem in de basis slechter is dan voor de operatie is deze stabiel en kan ze stiekem langzaam weer genieten van haar stem en: ZE MAG HET UITROEPEN!

voorzichtig met voorzichtigheid column hanneke bax

In mei verscheen de column ‘voorzichtig met voorzichtigheid’ in het vakblad voor logopedisten. Hier te downloaden!

Klik hier: column 2015-05

Advertenties
Getagged , , , , , ,

Cursus Zeker Zingen

Eerder schreef ik de blog LALAfobie over podiumvrees en dat soort ongemakken.

zeker zingen podiumangst plankenkoorts

Daarin schreef ik over een workshop die ik aan het ontwikkelen was. Inmiddels heeft er een pilot plaatsgevonden en is deze geëvalueerd, aangepast en ontwikkeld tot een versie van 5 dagen! Omdat er veel geïnteresseerden waren, is hier de volledige informatie:

De nieuwe, volledige Cursus Zing Zeker

– Hoe kan ik negatieve gedachten omzetten in helpende gedachten?
– Wat is de rol van mijn lijf daarbij?
– Hoe kan zangtechniek mijn performance ondersteunen?
– Hoe overwin ik mijn zenuwen tijdens het zingen?
– Hoe ga ik om met stress voor en tijdens een optreden?

Naar aanleiding van de zeer geslaagde proeverij ‘Zing Zeker’ hebben we een 5-daagse cursus ontwikkeld.  De docenten Cordula Klein Goldewijk (zangcoach), Hanneke Bax (logopedist) en Sanne Spronk (GZ-pscholoog) geven je strategieën om je zekerder te voelen tijdens het zingen. Je krijgt vanuit drie verschillende invalshoeken inzicht in je gedrag als je zingt op het podium: Lichaam, stem en gedachten.

Binnen 5 (weekend) dagen in 1 maand krijg je strategieën voor een optimale performance. We gaan uit van je kracht: wat kan je en hoe kun je er het maximale uithalen? Mindful met je lichaam omgaan, zingen met helpende gedachten en een sterke techniek.

Doe mee met de cursus, als je….

– wilt werken aan het totaalpakket zingen & performen

– zelfvertrouwen wilt ontwikkelen

– wilt werken aan zangtechniek

– last hebt van (lichte) faalangst / podium angst

– zenuwachtig bent voor audities

Mentale Coaching, Logopedie & CVT Zangtechniek

Sanne maakt gebruik van oefeningen uit de Cognitieve Gedrags Therapie. Hanneke leert je hoe je kunt omgaan met het effect van spanningen op je stem. Cordula besteedt aandacht aan je zangtechniek CVT en muzikaliteit. Er wordt gepraat, gelachen en gedeeld, maar vooral: veel gezongen.

In een individuele groepssessie van 20 minuten zing je elke keer voor de groep een song. Je krijgt elke keer een andere docent die je feedback geeft. De groep is nauw betrokken bij de technische workouts en gedachte-sessies. Er wordt de nadruk gelegd op respect voor elkaar en een relaxte, open sfeer.

Alle muziekstijlen zijn welkom, iedereen die echt een stap wil maken in zingen is welkom!

Zangers & Zang Docenten

De cursus is bedoeld voor amateurs met ervaring tot professional. Ook aan te raden voor zangdocenten als bijscholing: je leert meer uit je leerlingen te halen door ze meer vertrouwen te kunnen geven, je krijgt betere kennis van CVT Zangtechniek en je traint je stem op een manier die voor jou prettig is.

Wat verwachten we van jou?

Bereid 2 tot 5 songs voor die je wilt zingen. Er is een geluidsinstallatie waarbij je met een karaoke versie kunt zingen (eventueel via youtube / spotify, maar liever zelf meenemen op USB). Je kunt uiteraard ook jezelf begeleiden.

Lokatie & Datum

  • Waar: Centrum Utrecht. Gratis P, makkelijk te bereiken met OV.
  • Data:  zaterdag 24 en zondag 25 januari, zaterdag 7 februari,  zaterdag 21 februari en zaterdag 28 februari
  • Kosten: 585,- ex BTW

10% korting bij boeking voor 1 november 2014

10% korting bij als je les volgt bij Ken Je Stem

10% korting als je mee hebt gedaan aan de proeverij

( 1 korting per boeking)

Klik hier voor de flyer: flyer zeker zingen

Getagged , , , , , ,

Goed gestemd de luxe?

Toen ik een gesprek met een vriend van me had over bezuinigingen, zei hij iets waardoor ik mijn oplopende woede maar amper kon beheersen. Hij zei: “tja.. ik begrijp wel dat ze op logopedie willen bezuinigen, want of je een beetje goed kan praten is gewoon een luxe.” Gelukkig kon ik hem op dat moment op rustige toon duidelijk maken dat ik in mijn werk dagelijks met mensen geconfronteerd wordt die bij ieder woord moeten nadenken en enorme pijn of schaamte voelen bij het spreken. Zijn reactie was: “ja, dat is dan ook wel weer zo.” Dit bewijst natuurlijk weer mijn enorme overtuigingskracht, haha.

Als logopedist krijg ik veel verhalen te horen over wat mensen allemaal niet doen en laten, omdat spreken niet meer vanzelf gaat. Voor jullie, mijn trouwe bloglezers, hier een klein kijkje in de praktijkkeuken:

  • Een man zei al een paar jaar niks meer in gesprekken met zijn collega’s in de pauze, omdat zijn stem zo zacht was en hij het gevoel had dat alle haantjescollega’s altijd door hem heen praatten. Uiteindelijk met een combinatie van stem- en verstaanbaarheidsoefeningen én een oplossingsgerichte brainstorm over mogelijke probleemsituaties in de toekomst, durfde de man weer voor zijn mening uit te komen.
  • Een zangeres die door een piek van optredens tijdens een verkoudheid schade op haar stembanden had aangericht, kon geen klank meer uit haar keel krijgen. Na een paar weken van stemmassage en oefeningen, stond ze weer op het podium. Ze was zich zo bewust geworden van de kwetsbaarheid van haar stem, dat ze duizend maal dankbaarder was voor de geweldige stem die ze uiteindelijk had.
  • Een andere vrouw had sinds een astma-aanval last van keelpijn en heesheid. Haar enorme uitlaatklep (zingen in een koor) moest ze laten zijn voor wat het is, want zingen deed teveel pijn. Ook binnen haar werk ging het bergafwaarts, want dagen waarop ze veel moest praten, hield ze niet vol. Na een periode bij mij, kreeg ik op een dag een smsje: “ik heb vandaag gewoon de hele dag gewerkt! Misschien kan ik vanavond wel gewoon naar het koor!”
  • Een leerkracht had een moeilijke klas, waarbij hij veel moest corrigeren. Door de combinatie van stress en het forceren van zijn stem, werd zijn stem iedere dag slechter. Vaak was hij aan het einde van de dag zijn stem kwijt en liet hij sociale activiteiten schieten. Hij werd over 4 maanden vader en was zó bang dat het niet zou lukken om voor zijn kind te zingen en voor te lezen aan het einde van een werkdag. Al snel werd zijn stem beter en nog voor zijn baby geboren werd, was zijn stem alweer de oude!

Op deze manier kan ik nog wel even doorgaan, want ik maak voor mijn gevoel regelmatig wonderen mee. Soms zijn er gevallen dat het niet meer goed komt met de stem door een afwijking. Dit zijn trieste momenten, waar een enorm proces van acceptatie vast zit. Ga maar na hoe erg het is wanneer je als telefonist je baan verliest, omdat je je niet meer verstaanbaar kunt maken over de telefoon? En hoe erg is het wanneer je als zangeres je stem kwijt raakt en het nieuws krijgt dat het nooit meer de oude wordt?

Mijn vriend zegt altijd dat ik een échte baan heb. Waarbij ik direct een wezenlijke verbetering in het leven van mensen aanbreng. Hoewel ik natuurlijk niet degene ben die het verschil maakt, mag ik ze wel een zetje geven. Na een werkdag als gister, waarin ik twee nieuwe dames vol zorgen aan het einde van de behandelingen de deur uitstuur vol moed en met een grote lach, dan denk ik: “Wow! Wat een vak heb ik!”

Zelfgeplukt cadeau dat ik kreeg van een meisje van 8 die zo blij was dat haar stem weer 'aan' kon.

Zelfgeplukt cadeau dat ik kreeg van een meisje van 8 die zo blij was dat haar stem weer ‘aan’ kon.

Dit besef geeft me veel energie voor het komende jaar om verder te gaan met behandelen in mijn praktijk en projecten te ontwikkelen en uit te bouwen. Zo heb ik met een collega vandaag weer een frisse start gemaakt voor trainingvoorjestem.nl (website wordt verbouwd), heb ik woensdag gebrainstormd over intensieve stemtrainingen voor het aanleren van stemtechnieken, ga ik na een geslaagde pilot binnenkort de volledige cursus ‘zing zeker’ inplannen en heb ik een stressteam binnen het gezondheidscentrum opgericht. Kortom: inspiratie en plannen zat!

 

Geïnspireerde groet,

Hanneke

Getagged , , , , , , , ,

Van alle markten thuis; deel 1: Flamenco

“Maar je stem is toch gewoon zoals die is?”, vragen vaak mensen als het gaat over het veranderen van de stem. Tja, als dat zo zou zijn, zou mijn beroep niet bestaan. Ik werk veel met zangers met stemproblemen. Deze zangers kunnen vanuit alle soorten zangstijlen bij mij terecht. Ik heb rockzangers gezien, popzangers, musicalzangers, wereldmuziekzangers, klassiek zangers, en noem maar op. Dat klassiek zingen de enige manier zou zijn om gezond te zingen is inmiddels achterhaald. Ook ik kom nog uit de tijd dat belten (het soort hoog, scherp en luid zingen dat je in de musicalwereld veel tijdens eindnoten hoort) slecht voor je stem zou zijn, volgens de stemdocent. Door veelvuldig onderzoek en ervaring is men erachter dat in principe in alle stijlen gezond gezongen kan worden, mits men over een goede techniek beschikt. Zo kun je gezond grunten, gezond belten, gezond met vibrato zingen: alles kan gezond!

Natuurlijk werk ik tijdens de logopedische sessies niet als zangdocent. Waarom ik dan toch zo geinteresseerd ben in zangstijlen, is omdat het voor het herstel van de stem belangrijk is om in te schatten welke spieren vanuit een bepaalde zangtechniek met teveel spanning worden belast.

Met name door de kennis die ik vanuit Estill Voice Training System heb opgedaan kan ik allerlei soorten zang fysiologisch analyseren. Bij klassiek zingen, bijvoorbeeld, daalt en kantelt het strottenhoofd en worden de stembanden in het algemeen niet in de volledige dikte gesloten. Bij belting is het strottenhoofd juist in de hoge positie, worden de stembanden in de volledige dikte gesloten en wordt de ruimte tussen het strottenklepje en het strottenhoofd iets vernauwd (aryepiglottische sfincter). Uiteindelijk bestaat een verschil in stemgeluid uit al dit soort microaspecten. Deze vormen samen een zangstijl.

Over een zangstijl die onlangs op mijn pad is gekomen, zou ik graag wat meer schrijven: flamenco.

Flamenco
In september 2013 ben ik naar de concertante uitvoering van de opera Carmen van het Nederlands Concertkoor geweest. Hoewel hier natuurlijk klassiek wordt gezongen en geen flamenco, was ik zeer onder de indruk van de krachtige en sensuele uitstraling van het personage Carmen. Ik ben meer over de achtergrond gaan lezen en kwam al snel bij de flamenco terecht. Toevallig startte een week later een korte cursus flamenco bij mij in de buurt, dus ben ik op mijn intuïtie afgegaan en heb me opgegeven. Na de overweldigende eerste les van Antje Herber, werden we uitgenodigd voor een proefles flamenco zang en ritme. Daar werd voor de tweede keer die avond mijn hart gestolen door de krachtige energie die gaat stromen wanneer je flamenco danst, klapt en zingt. En ben ik bij haar doorgegaan met de lessen.
Een eerdere keer dat ik met flamenco in aanraking was gekomen, vond ik het altijd maar een gek gekrijs en dacht ik te snappen waarom flamencozangers altijd zaten in plaats van stonden; zo konden ze het geperste geluid er extra goed uitdrukken.
Inmiddels kan ik de met drama geladen rauwe flamencostem enorm waarderen en heb ik ervaren dat ook in die stijl zonder stemverkrachting te zingen valt. Hoewel de hoeveelheid rauwheid, (on)gecontroleerde constrictie, twang en ruis op de stem zeer kenmerkend zijn bij de flamencostijl, verschilt de mate ervan per zanger. De stijl van Camaron de la Isla is alweer heel anders dan die van Estrella Morente (de laatste wordt ook wel de popversie van flamenco genoemd, maar het nummer is zo prachtig dat het me niks kan schelen). Van flamencodocente Mascha Meijman heb ik geleerd dat van oudsher de dansers en gitaristen in de flamencowereld het hardst repeteerden en de zangers met name de feesten afgingen. Inmiddels is het oude rauwe geluid waarin het allemaal vanzelf ging zonder enige techniek niet meer echt mogelijk en krijgen flamencozangers van nu ook echt stemlessen en soms zelfs logopedie om het rauwe stemgeluid vol te kunnen houden.

Afgelopen week kwam weer een totaal andere stijl op mijn pad. Een stempatiënt die sinds een poos chinese opera zingt. Weer een nieuwe stijl om me in te verdiepen! Wieweet gaat mijn volgende blog wel over de bel canto uit Peking!

Maar eerst: een fijne zomer gewenst!

Adíos! Hasta la vista!

Hannekeflamencozang, logopedie

Getagged , , , , , , , , , ,

LALAfobie

Het verbaasde me in het begin heel erg toen ik professionele zangers en zangeressen hoorde spreken over hun plankenkoorts. Van knoop in de maag tot kokhalsneigingen en van het overslaan van de stem tot het vergeten van tekst. Er is in het algemeen veel onbegrip in deze gevallen en er wordt vaak gezegd dat men zich er maar overheen moet zetten. Als professioneel zanger weet je toch wel dat je het kunt? Maarja… weten dat je het kunt…. zo simpel is het niet…. Er is zelfs bij het Leids Universitair Medisch Centrum een muziekpoli voor musici met psychische klachten als podiumvrees.

Hoe wordt podiumvrees veroorzaakt? angst, plankenkoorts
In de hersenen bevinden zich de amygdalae. Deze structuren zorgen voor de regulatie van angst. Wanneer je in een situatie komt, analyseren de amygdalae onbewust de situatie en beoordelen: ben ik veilig of ben ik onveilig? Het functioneert dus als een alarmsysteem. Dit is in acute noodsituaties heel handig om te kunnen overleven (vechten, vluchten of bevriezen). Een lichte mate van stress laat ons alerter zijn (gezonde zenuwen), maar op de een of andere manier is bij mensen met plankenkoorts ‘het podium’ onnodig in het rijtje van extreem onveilige situaties terecht gekomen. Het lichaam reageert in paniektoestand door bijvoorbeeld verandering in je adempatroon, verhoogde spierspanning rond je keel, trillen van de spieren, alertheid, omhooggaande hartslag, vergeten van de tekst (een vorm van bevriezen). Kortom: allemaal dingen die we op het podium niet kunnen gebruiken!

Gelukkig hoeft podiumvrees en spreekangst niet altijd in dat onveilige rijtje te blijven staan. Middels het opsporen van negatieve gedachtes rondom het spreken of zingen voor een groep en het omzetten in helpende gedachtes kunnen die ongezonde zenuwen richting de gezonde spanning gebracht worden. Ook het detecteren van en leren omgaan met de spanning (dus niet steeds het gevecht aan gaan met jezelf) zijn stappen om dit te bewerkstelligen. Daarnaast is het versterken van je stemtechniek een middel om zekerder te zijn over je eigen prestatie.

In de praktijk zie ik ook regelmatig mensen met spreekangst, ook wel glossofobie of lalofobie genoemd. Dit zijn heus niet altijd mensen die voor grote groepen hoeven te staan. Soms zijn het mensen die al moeite hebben met het zeggen van hun naam of het nemen van de beurt bij een gesprek met collega’s. Je kunt je voorstellen wat de gevolgen zijn voor het sociale leven en stresshantering in het algemeen. Eigenlijk worden plankenkoorts en spreekangst vanuit hetzelfde systeem veroorzaakt en zo is ook de behandeling of coaching ervan vergelijkbaar.

Een paar maanden geleden zat ik om de tafel met een zangcoach en een GZ-psychologe. We spraken over podiumangst en auditievrees en het leek ons geweldig om vanuit onze drie disciplines meer inzicht te krijgen in dit fenomeen. Vanuit brainstormen en verdiepen, hebben we besloten deze kennis te bundelen en er ook anderen mee te willen helpen. De ontwikkeling van een workshop is in volle gang en op 18 juni hebben we pilot gepland staan in Utrecht! Er zijn nog plekken!hanneke

Ik ben gezegend, denk ik, met een leven zonder spreekangst en podiumvrees. Nouja, volledig zonder ook weer niet. Ik kan heel onzeker zijn en natuurlijk maak ik me ook wel eens druk om een gesprek of optreden of sta ik uit zenuwen te ratelen voor een groep, maar ik word al zo lang ik me kan herinneren liever voor een grote groep gezet dan dat ik een tentamen moest maken. Doordat ik in dat laatste geval van tevoren geen hap door mijn keel kreeg en trillend en kotsmisselijk op de fiets naar de hogeschool zat, kan ik me wel voorstellen hoe het is om angstgevoelens op een podium te hebben. Het fijne van een tentamen was, dat ik gewoon even diep kon zuchten en mezelf kon temmen wanneer de spanning te hoog op liep. Dat gaat voor een groep net een beetje minder makkelijk….

Goed Weekend!
Hanneke

Getagged , , , , , , , , ,

Als ik zing, dan… ga ik stralen

Toen ik laatst een serieus gesprek had met iemand en het gespreksonderwerp veranderde in zingen, viel het mijn gesprekspartner op dat ik zelfs ga stralen als ik práát over zingen! Als kind zong ik in een kerkkoor. Niet omdat ik zo betrokken was bij de onderwerpen waarover we zongen (“onze vader in de hemel, maak alles nieuw”, etc.), maar omdat het de enige fatsoenlijke mogelijkheid was om als kind te zingen in de buurt. Ik heb er in die tijd nooit bij stilgestaan wat zangtalent precies inhield. Zingen was leuk, punt uit.

Toen ik meer over zingen begon te leren, werd ik ook kritischer. Als het zingen ‘niet lukte’, raakte ik gefrustreerd. Vaak lukte het zingen niet door spanning en als ik dan gespannen reageerde omdat ‘het niet lukte’ kwam ik, je raadt het al, in een frustratiecirkeltje terecht. Hier heb ik nog regelmatig last van. Zeker tijdens mijn opleiding logopedie werd ik kritischer. Ik leerde over wat niet goed was voor de stem en de mogelijkheden leken mij uiteindelijk beperkt. Ik luisterde met afschuw naar alle stemmen die afwijkend waren en analyseerde wat de desbetreffende zanger of spreker anders zou moeten doen. Wat ben ik blij dat ik dat nu los heb kunnen laten! Mede door systemen en methodes als Roy Hart, Estill Voice Training (EVT) en Complete Vocal Technique (CVT) heb ik mijn ogen weer geopend voor alle mogelijkheden die de stem kent! Wist je bijvoorbeeld dat goed grunten niet slecht is voor je stem?  Stiekem geniet ik nu juist meer van stemmen die niet ‘volgens de regeltjes’ zijn. Toch blijft voor mij het kijken naar iemand die keihard zijn best doet om mooi te zingen niet prettig. Maar dat is ook een kwestie van smaak. Vertel mij maar een verhaal, in plaats van laten zien dat je kan zingen.

Onlangs gaf ik weer een workshop over samenzingen (= anders dan samen zingen) aan een a-capellagroep. Deze workshop genaamd ‘zingen doe je met je oren’ is geïnspireerd op een projectensemble waar ik ooit in zong. Hoe prachtig het tijdens de repetities klonk, hoe saai de demo-opname klonk waarbij we allen onze eigen partij in een aparte microfoon inblèrden. Waarom was er zo’n verschil? En waar komt harmonie precies vandaan? Toen ik later de uitspraak ‘zingen doe je met je oren’ van de broer van mijn opa las (dirigent/organist/componist Herman Blekkenhorst), werd voor mij een heleboel helder. Van hieruit heb ik de workshop ontwikkeld. Inmiddels heb ik er twee koren blij mee mogen maken!

Bij LUCY F., waar ik in zing, nemen we alle stemmen tegelijk rondom één microfoon op om bovenstaand opnameprobleem te voorkomen. Misschien zijn de opnames niet 100% perfect, toch krijgen we veel enthousiaste reacties over de sfeer die we overdragen. Bij het terugluisteren van de opnames is een duidelijk verschil te horen tussen de takes waarbij we ‘ons best doen’ en takes waarbij we ingetuned zijn.  (overigens komt er binnenkort een nieuwe website van LUCY F.)

Tot slot wil ik nogmaals mijn enthousiasme over mijn vak uitspreken. Ik werk bij de logopedie dagelijks met mensen die het zingen tijdelijk hebben moeten stoppen, veranderen of verminderen wegens stemproblemen. Vaak zie ik een haat-liefdeverhouding met de stem en langzaamaan zie ik een verschuiving van de haat-kant naar de kan van de liefde. Dit is een bijzonder proces en mooi om van dichtbij mee te maken.

De zin ‘als ik zing, dan….’ heb ik tijdens de workshop aan de a-capellagroep aan laten vullen.
Hieronder een paar van deze aanvullingen:
Als ik zing, dan….
…. word ik blij
…. ga ik stromen
…. vergeet ik alles om me heen

Voel je vrij om ook de zin aan te vullen! (als reactie, of gewoon in gedachte)

Gegroet!
Hanneke

zingen doe je met je oren - workshop koor

Getagged , , , , , , ,

Weerklank

“Als de zon schijnt is mijn stem wel áltijd goed!”
Het regent en jahoor, je hoort het meteen aan mijn stem!”

Regelmatig krijg ik dit soort fascinerende opmerkingen te horen. Meestal knik ik incasserend en schrijf het netjes op. Tegelijkertijd laat ik het mijn andere oor ook weer uit gaan. Nieuwsgierig aangelegd als ik ben, vraag ik me nu toch echt het volgende af: wat is de invloed van het weer op de stem?
Een mooie tijd om aan het begin van deze mooie herfst eens uit te zoeken!

In tegenstelling tot wat een hoop mensen zeggen, word je niet verkouden van op de tocht staan. Verkoudheid is en virus. Doordat de virussen langer actief blijven in de temperaturen van de herfst en winter, zal je in die seizoenen vaker verkouden zijn. Ook kan de weerstand verlagen bij afkoeling en kan een dergelijk virus zich eerder uiten. En wat dacht je van virusoverdracht bij het gezellig dicht op elkaar kruipen? Een hoop mensen zweren bij obsessief sjaaltjes dragen en honing voor het welzijn van stem. Honing komt pas langs de stembanden als je je een keer gigantisch verslikt, dus directe invloed heeft de honing niet op de stem. Wel kan het de kriebel of irritatie in de keelholte verminderen, waardoor je minder onnodig aanspant en hoest. Om verkoudheid te voorkomen kun je theoretisch gezien beter vaak je handen wassen dan binnenshuis een sjaal dragen.

Verkoudheid en keelontsteking kunnen vervelende gevolgen hebben voor de stem. De slijmvliezen verdikken, dus ook die van de stemplooien. Door de trilling van een dikkere stemplooimassa klinkt de stem van een verkouden persoon lager en door irritatie vaak ook wat hees. Bij verkoudheid kun je in principe gewoon doorgaan met spreken en zingen, maar het stemgeluid klinkt lager en heser en kan het soms wat pijnlijk aanvoelen. Probeer je je verkouden stem toch zo normaal mogelijk te laten klinken? Dan is het mogelijk dat er teveel kracht wordt gezet om de stemplooien toch goed te laten sluiten. Door het spreken te forceren en veelvuldig te hoesten raken de stemplooien extra geïrriteerd en kom je in een cirkel terecht van overmatige belasting. Soms kan na het verdwijnen van de verkoudheid de spanning standhouden en heb je een gespannen stemgeving als gewoonte opgebouwd. Een beetje voorzichtigheid kan geen kwaad, want wanneer je spreekt of zingt me een lichtere stemtechniek, loop je minder risico. Ook kun je kijken of je tijdens de verkoudheid muziekstukken meer ‘in je hoofd’ kan instuderen of zachtjes neuriënd om je stem wat rust te geven. Helemaal zwijgen is niet nodig. Voor een sneller herstel van de stem kan het soms fijn zijn om de eventueel gespannen spieren rondom het strottenhoofd na een verkoudheid wat los te laten masseren.

Dan heb je nog de invloed van het weer op je stemming. Wellicht zou je zeggen dat stem en stemming slechts in klank op elkaar lijken, maar hoe je je voelt heeft zeker invloed op je stem.
Onderzoekers aan de Universiteit van Utrecht hebben aangetoond dat het weer bij sommigen wel degelijk invloed had op de stemming. Er was geen verband aangetoond tussen stemming en bijvoorbeeld regen of zon, maar wel tussen de stemming binnen verschillende groepen weerliefhebbers (zomerhaters, zomerliefhebbers, etc.).
Als zomerliefhebber merk ik bij mezelf op dat ik in koude of natte tijden op de fiets vaak met gespannen, opgetrokken schouders zit. Het aanhouden van deze spanning en het veranderen van je houding, kan ook zeker nadelige invloed hebben op je stem.

De stemplooien houden van vochtigheid (40-50% luchtvochtigheid is ideaal). De lucht is in de winter droger, dan in de zomer. Dit kan de slijmvliezen uitdrogen, dus ook die van de stem. Het op peil houden van de luchtvochtigheid in de woon- en werkruimte kan helpen. Bij het ademen door de neus wordt de lucht bevochtigd, verwarmd en gezuiverd, dus deze ademweg is in rust ook zeker aan te raden. En vergeet niet voldoende water drinken!

herfst, verkoudheid, stem, weer

Tenslotte: “I’m starting with the man in the mirror”! Zo nu en dan krijg ik medelijden met  het weer. Met de schuld die het altijd maar weer op zich geschoven krijgt. ;-) Natuurlijk kan het weer een verandering in de externe factoren teweeg brengen, maar gelukkig zijn we aardig ver ontwikkeld om de gevolgen te beperken. Dus: luister naar je lijf, zorg voor jezelf en ontspan!  (en een beetje stemtechnieken kunnen natuurlijk geen kwaad)

Hoi Herfst!

Groetjes, Hanneke

weer, utrecht, logopedie, verkoudheid

Getagged , , , , , , ,
Advertenties
%d bloggers liken dit: