Tagarchief: utrecht

Spaans Benauwd

Deze column verscheen in de oktober-editie van het blad ‘Logopedie’ van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie. 

“No hablo Español muy bien”, zeg ik, terwijl mijn omgeving begint te lachen. Ik ben er stellig van overtuigd dat ik weer eens iets stoms gezegd heb, maar men stelt me al snel gerust: de lach bleek te zijn ontstaan doordat ik in perfect Spaans gezegd zou hebben dat ik niet zo goed Spaans spreek.  “Perfect Spaans?” Nu is het mijn beurt om hardop te lachen. Ik leg in het Engels uit dat mijn Spaans verre van perfect is. Het blijft beperkt tot Jip-en-Janneke-taal, voor zover de Spanjaarden mijn uitleg over ‘Jip-and-Janneke-Spanish’ zouden begrijpen. Even googelend zie ik trouwens dat deze twee beroemde buurkinderen in het Spaans Mila en Yaco heten. Maar goed, ik dwaal af. Ik voel me een dummie in de taal en mijn omgeving denkt dat mijn Spaans perfect is. Mijn accent lijkt een vermomming, waarmee ik onbewust iedereen voor de gek houd. Verklaart dit ook waarom ik, als ik in gebrekkig Spaans iets korts probeer te zeggen, ik meteen een monoloog van een half uur als antwoord krijg waar ik dan vervolgens maar drie woorden van versta?

In tegenstelling tot mijn Spaans is mijn Engels trouwens niet bepaald accentloos. Deze taal stamt uit mijn pre-logopedische leven en het Spaans ben ik pas drie jaar geleden gaan leren toen ik mijn vriend leerde kennen. Logisch redeneren zegt me dus dat ik deze progressie in tongval te danken heb aan mijn logopedische achtergrond. Neem bijvoorbeeld de kennis over klankvorming. Wij hebben het als Nederlanders eigenlijk ook maar makkelijk met meer dan tien klinkers, inclusief de vijf uit het Spaans. Natuurlijk zijn er bij het Spaans leren ook wat kleine uitdagingen als de C en Z, waarbij de tong interdentaal geplaatst wordt. Bij het oefenen werd me gevraagd waarom ik zo moeilijk keek bij die klanken. Zou het ermee te maken hebben dat we deze interdentaliteit in Nederland een stoornis noemen? Tot slot zijn er nog de korte en de lange tongpunt-r, die betekenisonderscheidend zijn. That’s it! Een eitje voor een logopedist om dat accent onder de knie te krijgen, al zeg ik het zelf.

Hoe goed het accent ook was, gedurende twee weken van deze zomervakantie in Spaans gezelschap had ik het gevoel dat er een stukje ‘ik’ van me afgenomen werd. Zonder de juiste woorden voelde ik me soms een soort levend standbeeld of accessoire.  Als ik mijn best deed om me in een gesprek te mengen, was ik na vijf minuten doodmoe en Spaans benauwd. Af en toe was het heerlijk om alleen op pad te gaan en een verademing als ik even in het Nederlands of Engels kon spreken. Bij deze communicatieproblemen merk ik dat ik me gemakkelijker kan verplaatsen in cliënten met logopedische problematiek. Wat doet het bijvoorbeeld met een mens om beperkt te zijn in het spreken? En in een gesprek niet te kunnen reageren wanneer en hoe je dit zou willen? Hoe voelt het om niet zelfredzaam te zijn? Wat doet dit met je identiteit en zelfwaarde?

Ondanks het vooruitzicht dat ik ooit kan zeggen “hablo Español muy bien”, merk ik dat het soms zwaar is. Ik prijs mezelf dus ook gelukkig dat ik tegen zulke drempels aanloop door een leerproces en niet door een stoornis. Deze zomer was een interessante logopedische bijscholing. Het is me immers nu wel duidelijk hoe vermoeiend het is wanneer communiceren niet vanzelfsprekend is. Mijn opstartproblemen om weer te beginnen met werken na de vakantie, waren een  stuk gemakkelijker te overwinnen door motivatie die mijn vakantie me bracht. Toevallig gelijk aan de NVLF slogan:  Communiceren is alles. Daarom logopedie.

Bekijk hier de column in PDF: Spaans benauwd.
columns-spaans-benauwd

Advertenties
Getagged , , , ,

Donderdagborrel

In de trein op weg naar Amsterdam kreeg ik gister een berichtje binnen van mijn vader: “Hai Han, in de VK van vandaag een leuk artikel over stemproblemen bij corpsmeiden. Ik zal het voor je bewaren.” Veel te nieuwsgierig als ik was, maakte ik op weg naar tram 5 een tussenstop bij de boekenwinkel om de Volkskrant meteen te halen. Toevallig had dit thema me de dagen ervoor bezig gehouden na een gesprek met een cliënt. Spontane, extraverte, leuke meid die én bij een studentenvereniging zit én ambitieuze toekomstplannen heeft. Inmiddels derdejaars student, komt ze er langzaam achter dat dit stemtechnisch gezien geen goede combinatie is. Ze voelt zich vaak niet serieus genomen, krijgt regelmatig opmerkingen over haar feestbeestgedrag (ookal was ze 6 dagen ervoor voor het laatst in de kroeg te vinden) en mensen denken aan de telefoon dat ze een jaar of 16 is. Niet handig als je wel aan je toekomst wil denken!

Het corpscultuurtje is iets dat me fascineert. Ik kom er zelf niet bepaald uit en als ik mijn buurhuis (een mannenhuis) ’s avonds hoor meezingen en -schreeuwen en overdag op de bank zie hangen, vraag ik me regelmatig af of ‘dit allemaal wel nodig is’ en ‘of er niet gestudeerd moet worden’. Noem me een suffe doos, maar ik heb het nooit begrepen waarom het leuk is om een ei in iemands haar te smeren of een jaar in een dierenpak rond te lopen. Maargoed, over smaak valt niet te twisten.

Het grootste probleem dat de studenten aangeven die bij mij voor hun stemproblemen komen: de verplichte donderdagborrel. Hiervan raakt hun stem zo schor dat hun stem er een paar dagen tot een week van bij moeten komen.
In het artikel in de VK is me nog meer duidelijk geworden over hoe het borrelcultuurtje in elkaar zit: wie het hardst en het meest hees praat, denkt dat zij bewonderd wordt. Daarnaast is het stemvolume bij doordeweekse etentjes ook een aantal decibelletjes hoger dan bij de meeste etentjes. Dit is al jaren zo, dus ik verwacht niet deze cultuur te veranderen.

Toch vraag ik me af hoe het zit met carrièreplannen. Zelf ben ik nogal ambitieus (de reden dat ik al zo lang geen column heb geschreven is omdat ik in de selectie zat van de nieuwe columnist voor het vakblad ‘Logopedie’ en dat ik het gewoon ook nog geworden ben!), maar heb ook een fijn sociaal leven en zit graag in de kroeg. Toch doet mijn stem het gewoon altijd.
Moet er een keuze gemaakt worden om anders in een cultuur te gaan staan? Wanneer ik in Spanje ben valt het me op dat het stemvolume ook vele malen hoger is dan in Nederland. Ik hoor meer heesheid in Spanje, maar niet zo’n hoog percentage als bij de studentenverenigingmeiden.

Interessante vragen. Ik ben er nog niet uit. Stof tot nadenken!

Hartelijke groet en fijne donderdagborrel! Hopelijk wordt uw stem gespaard.

Hanneke

bier

Getagged , , , ,

Slaafvrije onderneming?

Toen ik vanochtend mijn flyers aan het verspreiden was, kwam ik onder andere bij een leuke koffietent terecht. Ik vroeg netjes of het goed was dat ik daar wat flyers zou achterlaten. De eigenaar zei: “Ja, natuurlijk! Alleen niet als er slavernij aan te pas is gekomen enzo. Dit is wel een fairtrade zaak!” Ik moest lachen en antwoordde: “neehoor, ik ben mijn enige werknemer.”

Mijn praktijk is dus slaafvrij.
Ik doe soms dingen voor weinig geld of vrijwillig, maar word hier gelukkig nooit toe gedwongen. Toch heeft het me aan het denken gezet: hoe vrij ben je nog als zorgverlener? De regels vanuit de zorgverzekeraars worden steeds strenger met betrekking tot contractering, maar er wordt niet méér voor betaald. De afgelopen jaren heeft de Nederlandse Zorgautoriteit onderzoek gedaan naar wat een logopedische behandeling zou moeten kosten. Helaas zijn er zorgverzekeraars die meer dan 20% onder dat tarief bieden. Als zorgverlener wordt dus de optie gegeven: óf een laag tarief ontvangen óf geen contract en daardoor minder of geen klanten van die zorgverzekeraar. Braaf heb ik weer mijn contracten getekend, terwijl ik weet dat ik onderbetaald word.
Daarnaast zijn er nog vele misstanden in de zorg. Zodra ik een huisarts bel om te overleggen over onze patiënt kan de huisarts dit declareren en overleg met derden wordt bij logopedisten niet vergoed. En dan te bedenken dat ik laatst bij de tandarts meer dan twintig euro heb betaald voor een schriftelijke intake (lees: een formuliertje waarop ik zelf aan moest kruisen dat ik gezond ben).

Ben ik dus wel zo’n slaafvrije onderneming?


De reden dat ik logopedist ben geworden is dat ik dolgraag mensen wil helpen die het moeilijk hebben en ik wil de beste kwaliteit bieden die er te bieden valt. Ik wil helemaal niet met dit soort dingen bezig zijn! Dus: tijd voor protest!

Laat je stem horen!

Gegroet! Hanneke

logopedie utrecht

Getagged , , , , , , , ,

Cursus Zeker Zingen

Eerder schreef ik de blog LALAfobie over podiumvrees en dat soort ongemakken.

zeker zingen podiumangst plankenkoorts

Daarin schreef ik over een workshop die ik aan het ontwikkelen was. Inmiddels heeft er een pilot plaatsgevonden en is deze geëvalueerd, aangepast en ontwikkeld tot een versie van 5 dagen! Omdat er veel geïnteresseerden waren, is hier de volledige informatie:

De nieuwe, volledige Cursus Zing Zeker

– Hoe kan ik negatieve gedachten omzetten in helpende gedachten?
– Wat is de rol van mijn lijf daarbij?
– Hoe kan zangtechniek mijn performance ondersteunen?
– Hoe overwin ik mijn zenuwen tijdens het zingen?
– Hoe ga ik om met stress voor en tijdens een optreden?

Naar aanleiding van de zeer geslaagde proeverij ‘Zing Zeker’ hebben we een 5-daagse cursus ontwikkeld.  De docenten Cordula Klein Goldewijk (zangcoach), Hanneke Bax (logopedist) en Sanne Spronk (GZ-pscholoog) geven je strategieën om je zekerder te voelen tijdens het zingen. Je krijgt vanuit drie verschillende invalshoeken inzicht in je gedrag als je zingt op het podium: Lichaam, stem en gedachten.

Binnen 5 (weekend) dagen in 1 maand krijg je strategieën voor een optimale performance. We gaan uit van je kracht: wat kan je en hoe kun je er het maximale uithalen? Mindful met je lichaam omgaan, zingen met helpende gedachten en een sterke techniek.

Doe mee met de cursus, als je….

– wilt werken aan het totaalpakket zingen & performen

– zelfvertrouwen wilt ontwikkelen

– wilt werken aan zangtechniek

– last hebt van (lichte) faalangst / podium angst

– zenuwachtig bent voor audities

Mentale Coaching, Logopedie & CVT Zangtechniek

Sanne maakt gebruik van oefeningen uit de Cognitieve Gedrags Therapie. Hanneke leert je hoe je kunt omgaan met het effect van spanningen op je stem. Cordula besteedt aandacht aan je zangtechniek CVT en muzikaliteit. Er wordt gepraat, gelachen en gedeeld, maar vooral: veel gezongen.

In een individuele groepssessie van 20 minuten zing je elke keer voor de groep een song. Je krijgt elke keer een andere docent die je feedback geeft. De groep is nauw betrokken bij de technische workouts en gedachte-sessies. Er wordt de nadruk gelegd op respect voor elkaar en een relaxte, open sfeer.

Alle muziekstijlen zijn welkom, iedereen die echt een stap wil maken in zingen is welkom!

Zangers & Zang Docenten

De cursus is bedoeld voor amateurs met ervaring tot professional. Ook aan te raden voor zangdocenten als bijscholing: je leert meer uit je leerlingen te halen door ze meer vertrouwen te kunnen geven, je krijgt betere kennis van CVT Zangtechniek en je traint je stem op een manier die voor jou prettig is.

Wat verwachten we van jou?

Bereid 2 tot 5 songs voor die je wilt zingen. Er is een geluidsinstallatie waarbij je met een karaoke versie kunt zingen (eventueel via youtube / spotify, maar liever zelf meenemen op USB). Je kunt uiteraard ook jezelf begeleiden.

Lokatie & Datum

  • Waar: Centrum Utrecht. Gratis P, makkelijk te bereiken met OV.
  • Data:  zaterdag 24 en zondag 25 januari, zaterdag 7 februari,  zaterdag 21 februari en zaterdag 28 februari
  • Kosten: 585,- ex BTW

10% korting bij boeking voor 1 november 2014

10% korting bij als je les volgt bij Ken Je Stem

10% korting als je mee hebt gedaan aan de proeverij

( 1 korting per boeking)

Klik hier voor de flyer: flyer zeker zingen

Getagged , , , , , ,

Wat te doen als je door verkoudheid je stem kwijt bent? Verslag van een ervaringsdeskundige….

De herfst is dit jaar in augustus al gekomen. Gelukkig kunnen we nu weer even van goed weer genieten. Helaas heerst er wel al een flinke verkoudheid.
Zo werd ook ik getroffen door een sluimerende keelpijn die opkwam en verdween. 1,5 week geleden was het raak en zette het door. Op dinsdag klonk ik als een man, op woensdag en donderdag had ik bijna geen stem meer en op vrijdag en zaterdag viel mijn stem nog steeds weg. Op zondag was ik flink hees en vandaag is mijn stem weer redelijk terug. Ik heb inmiddels spierpijn van het hoesten. Bah!

Hoewel ik uiteraard niet van ziek zijn houd, was het een interessant proces; een soort ervaringsdeskundigheidsonderzoek. Een aantal cliënten vertelden lachend dat ze stiekem wel blij waren dat eindelijk hun stem beter klonk dan die van mij. En anderen maakte grapjes over dat ze niets meer van mij en mijn stemadviezen aannamen als ik er zelf niks van bakte. Zo laat je je ook liever knippen door een kapper met leuk haar of ga je misschien liever naar een slanke diëtist dan naar één met overgewicht. Gelukkig heb ik nu een super stagiaire die wat oefeningen voor kon doen, dus zo ben ik de dagen doorgekomen. Ik herkende heel veel van de dingen waar cliënten met organische stemproblemen (een verdikking op de stembanden, reinkes oedeem, etc.) tegenaan lopen en de controle over hun stem kwijtraken. In tegenstelling tot mijn cliënten, wist ik dat het bij mij wel na een paar dagen zou verdwijnen. Ik experimenteerde wat met verschillende steminzetten en registers, met het overslaan van mijn stem, het wegvallen van mijn stem en observeerde mezelf goed wanneer en hoe ik mijn stem forceerde. Ik herkende de moeite die het kost om te spreken en de spanning die het in het strottenhoofd oplevert. Ik herkende hoe lastig het was om je mond te houden tijdens een leuk gesprek en heb hier dan ook flink voor gefaald (aangezien het ook nog eens mijn verjaardag was). Ik herkende de schaamte wanneer in een winkel iets moet vragen en de angst voor oordelen van anderen over wat voor feestbeest ik ben. Ik was bang dat mensen me zouden adviseren eens een logopedist op te zoeken en dat ik dan zou moeten vertellen dat ik er zelf een ben…. Kortom…. Naast de fysieke ongemakken werd ik er ook nog eens super onzeker van! Ik heb er veel van geleerd!
Wat gebeurt er met de stembanden bij een verkoudheid?
De slijmvliezen verdikken bij een verkoudheid. Denk maar aan een verstopte neus door verdikte slijmvliezen. Ook de stemplooien hebben een laag slijmvlies en deze verdikt. Door de trilling van een dikkere stemplooimassa klinkt de stem van een verkouden persoon lager en door irritatie vaak ook wat hees. In principe gaat dit vanzelf weer over. Ben je langer dan 2 à 3 weken hees? Dan is het raadzaam om eens naar de huisarts te gaan. De huisarts beslist of je naar een KNO-arts en/of logopedist doorgestuurd wordt.

Wat kun je het beste doen wanneer je stem wegvalt?
Bij verkoudheid kun je in principe gewoon doorgaan met spreken en zingen, maar het stemgeluid klinkt lager en heser en kan het soms wat pijnlijk aanvoelen. Probeer je je verkouden stem toch zo normaal mogelijk te laten klinken? Dan is het mogelijk dat er teveel kracht wordt gezet om de stemplooien toch goed te laten sluiten. Door het spreken te forceren en veelvuldig te hoesten raken de stemplooien extra geïrriteerd en kom je in een cirkel terecht van overmatige belasting. Soms kan na het verdwijnen van de verkoudheid de spanning standhouden en heb je een gespannen stemgeving als gewoonte opgebouwd. Een beetje voorzichtigheid kan geen kwaad, want wanneer je spreekt of zingt met een lichtere stemtechniek, loop je minder risico. Helemaal zwijgen is niet nodig. Voor een sneller herstel van de stem kan het soms fijn zijn om de eventueel gespannen spieren rondom het strottenhoofd na een verkoudheid wat los te laten masseren bij de hiervoor bevoegde logopedist. Ik ben hiervoor bevoegd en je kunt op afspraak langskomen.

stem kwijt
Ik hoop uiteraard dat ieders stem gespaard blijft! En zo niet: geduld, beterschap of tot ziens in de praktijk!
Groet, Hanneke

Getagged , , , , , , ,

Goed gestemd de luxe?

Toen ik een gesprek met een vriend van me had over bezuinigingen, zei hij iets waardoor ik mijn oplopende woede maar amper kon beheersen. Hij zei: “tja.. ik begrijp wel dat ze op logopedie willen bezuinigen, want of je een beetje goed kan praten is gewoon een luxe.” Gelukkig kon ik hem op dat moment op rustige toon duidelijk maken dat ik in mijn werk dagelijks met mensen geconfronteerd wordt die bij ieder woord moeten nadenken en enorme pijn of schaamte voelen bij het spreken. Zijn reactie was: “ja, dat is dan ook wel weer zo.” Dit bewijst natuurlijk weer mijn enorme overtuigingskracht, haha.

Als logopedist krijg ik veel verhalen te horen over wat mensen allemaal niet doen en laten, omdat spreken niet meer vanzelf gaat. Voor jullie, mijn trouwe bloglezers, hier een klein kijkje in de praktijkkeuken:

  • Een man zei al een paar jaar niks meer in gesprekken met zijn collega’s in de pauze, omdat zijn stem zo zacht was en hij het gevoel had dat alle haantjescollega’s altijd door hem heen praatten. Uiteindelijk met een combinatie van stem- en verstaanbaarheidsoefeningen én een oplossingsgerichte brainstorm over mogelijke probleemsituaties in de toekomst, durfde de man weer voor zijn mening uit te komen.
  • Een zangeres die door een piek van optredens tijdens een verkoudheid schade op haar stembanden had aangericht, kon geen klank meer uit haar keel krijgen. Na een paar weken van stemmassage en oefeningen, stond ze weer op het podium. Ze was zich zo bewust geworden van de kwetsbaarheid van haar stem, dat ze duizend maal dankbaarder was voor de geweldige stem die ze uiteindelijk had.
  • Een andere vrouw had sinds een astma-aanval last van keelpijn en heesheid. Haar enorme uitlaatklep (zingen in een koor) moest ze laten zijn voor wat het is, want zingen deed teveel pijn. Ook binnen haar werk ging het bergafwaarts, want dagen waarop ze veel moest praten, hield ze niet vol. Na een periode bij mij, kreeg ik op een dag een smsje: “ik heb vandaag gewoon de hele dag gewerkt! Misschien kan ik vanavond wel gewoon naar het koor!”
  • Een leerkracht had een moeilijke klas, waarbij hij veel moest corrigeren. Door de combinatie van stress en het forceren van zijn stem, werd zijn stem iedere dag slechter. Vaak was hij aan het einde van de dag zijn stem kwijt en liet hij sociale activiteiten schieten. Hij werd over 4 maanden vader en was zó bang dat het niet zou lukken om voor zijn kind te zingen en voor te lezen aan het einde van een werkdag. Al snel werd zijn stem beter en nog voor zijn baby geboren werd, was zijn stem alweer de oude!

Op deze manier kan ik nog wel even doorgaan, want ik maak voor mijn gevoel regelmatig wonderen mee. Soms zijn er gevallen dat het niet meer goed komt met de stem door een afwijking. Dit zijn trieste momenten, waar een enorm proces van acceptatie vast zit. Ga maar na hoe erg het is wanneer je als telefonist je baan verliest, omdat je je niet meer verstaanbaar kunt maken over de telefoon? En hoe erg is het wanneer je als zangeres je stem kwijt raakt en het nieuws krijgt dat het nooit meer de oude wordt?

Mijn vriend zegt altijd dat ik een échte baan heb. Waarbij ik direct een wezenlijke verbetering in het leven van mensen aanbreng. Hoewel ik natuurlijk niet degene ben die het verschil maakt, mag ik ze wel een zetje geven. Na een werkdag als gister, waarin ik twee nieuwe dames vol zorgen aan het einde van de behandelingen de deur uitstuur vol moed en met een grote lach, dan denk ik: “Wow! Wat een vak heb ik!”

Zelfgeplukt cadeau dat ik kreeg van een meisje van 8 die zo blij was dat haar stem weer 'aan' kon.

Zelfgeplukt cadeau dat ik kreeg van een meisje van 8 die zo blij was dat haar stem weer ‘aan’ kon.

Dit besef geeft me veel energie voor het komende jaar om verder te gaan met behandelen in mijn praktijk en projecten te ontwikkelen en uit te bouwen. Zo heb ik met een collega vandaag weer een frisse start gemaakt voor trainingvoorjestem.nl (website wordt verbouwd), heb ik woensdag gebrainstormd over intensieve stemtrainingen voor het aanleren van stemtechnieken, ga ik na een geslaagde pilot binnenkort de volledige cursus ‘zing zeker’ inplannen en heb ik een stressteam binnen het gezondheidscentrum opgericht. Kortom: inspiratie en plannen zat!

 

Geïnspireerde groet,

Hanneke

Getagged , , , , , , , ,

Van alle markten thuis; deel 1: Flamenco

“Maar je stem is toch gewoon zoals die is?”, vragen vaak mensen als het gaat over het veranderen van de stem. Tja, als dat zo zou zijn, zou mijn beroep niet bestaan. Ik werk veel met zangers met stemproblemen. Deze zangers kunnen vanuit alle soorten zangstijlen bij mij terecht. Ik heb rockzangers gezien, popzangers, musicalzangers, wereldmuziekzangers, klassiek zangers, en noem maar op. Dat klassiek zingen de enige manier zou zijn om gezond te zingen is inmiddels achterhaald. Ook ik kom nog uit de tijd dat belten (het soort hoog, scherp en luid zingen dat je in de musicalwereld veel tijdens eindnoten hoort) slecht voor je stem zou zijn, volgens de stemdocent. Door veelvuldig onderzoek en ervaring is men erachter dat in principe in alle stijlen gezond gezongen kan worden, mits men over een goede techniek beschikt. Zo kun je gezond grunten, gezond belten, gezond met vibrato zingen: alles kan gezond!

Natuurlijk werk ik tijdens de logopedische sessies niet als zangdocent. Waarom ik dan toch zo geinteresseerd ben in zangstijlen, is omdat het voor het herstel van de stem belangrijk is om in te schatten welke spieren vanuit een bepaalde zangtechniek met teveel spanning worden belast.

Met name door de kennis die ik vanuit Estill Voice Training System heb opgedaan kan ik allerlei soorten zang fysiologisch analyseren. Bij klassiek zingen, bijvoorbeeld, daalt en kantelt het strottenhoofd en worden de stembanden in het algemeen niet in de volledige dikte gesloten. Bij belting is het strottenhoofd juist in de hoge positie, worden de stembanden in de volledige dikte gesloten en wordt de ruimte tussen het strottenklepje en het strottenhoofd iets vernauwd (aryepiglottische sfincter). Uiteindelijk bestaat een verschil in stemgeluid uit al dit soort microaspecten. Deze vormen samen een zangstijl.

Over een zangstijl die onlangs op mijn pad is gekomen, zou ik graag wat meer schrijven: flamenco.

Flamenco
In september 2013 ben ik naar de concertante uitvoering van de opera Carmen van het Nederlands Concertkoor geweest. Hoewel hier natuurlijk klassiek wordt gezongen en geen flamenco, was ik zeer onder de indruk van de krachtige en sensuele uitstraling van het personage Carmen. Ik ben meer over de achtergrond gaan lezen en kwam al snel bij de flamenco terecht. Toevallig startte een week later een korte cursus flamenco bij mij in de buurt, dus ben ik op mijn intuïtie afgegaan en heb me opgegeven. Na de overweldigende eerste les van Antje Herber, werden we uitgenodigd voor een proefles flamenco zang en ritme. Daar werd voor de tweede keer die avond mijn hart gestolen door de krachtige energie die gaat stromen wanneer je flamenco danst, klapt en zingt. En ben ik bij haar doorgegaan met de lessen.
Een eerdere keer dat ik met flamenco in aanraking was gekomen, vond ik het altijd maar een gek gekrijs en dacht ik te snappen waarom flamencozangers altijd zaten in plaats van stonden; zo konden ze het geperste geluid er extra goed uitdrukken.
Inmiddels kan ik de met drama geladen rauwe flamencostem enorm waarderen en heb ik ervaren dat ook in die stijl zonder stemverkrachting te zingen valt. Hoewel de hoeveelheid rauwheid, (on)gecontroleerde constrictie, twang en ruis op de stem zeer kenmerkend zijn bij de flamencostijl, verschilt de mate ervan per zanger. De stijl van Camaron de la Isla is alweer heel anders dan die van Estrella Morente (de laatste wordt ook wel de popversie van flamenco genoemd, maar het nummer is zo prachtig dat het me niks kan schelen). Van flamencodocente Mascha Meijman heb ik geleerd dat van oudsher de dansers en gitaristen in de flamencowereld het hardst repeteerden en de zangers met name de feesten afgingen. Inmiddels is het oude rauwe geluid waarin het allemaal vanzelf ging zonder enige techniek niet meer echt mogelijk en krijgen flamencozangers van nu ook echt stemlessen en soms zelfs logopedie om het rauwe stemgeluid vol te kunnen houden.

Afgelopen week kwam weer een totaal andere stijl op mijn pad. Een stempatiënt die sinds een poos chinese opera zingt. Weer een nieuwe stijl om me in te verdiepen! Wieweet gaat mijn volgende blog wel over de bel canto uit Peking!

Maar eerst: een fijne zomer gewenst!

Adíos! Hasta la vista!

Hannekeflamencozang, logopedie

Getagged , , , , , , , , , ,

Stemmen horen

Afgelopen week gaf ik de laatste les van een module over stemstoornissen aan een groep logopediestudenten in Utrecht. Bij de evaluatie gaven ze aan dat ze soms ‘gek werden’ van het feit dat ze nu constant naar alle stemmen om zich heen luisterden en niet konden stoppen met analyseren. Ik herkende dit erg van tijdens mijn eigen studie. Even rustig om je heen kijken bij de bushalte of in de trein zat er niet meer in, want constant stonden mijn oren op scherp. Hartstikke vermoeiend! Gelukkig kon ik de studenten de verlossende woorden geven: “het gaat vanzelf over”.

Van mijn stempatiënten krijg ik regelmatig dezelfde reacties als van de studenten. Wanneer ze zich meer bewust worden van hun gewoontes, worden ze in eerste instantie niet direct blijer van het feit dat ze nu ineens alles bij zichzelf en bij anderen horen. Gelukkig verdwijnt deze obsessie na een poos. Het hoort bij het proces van het leren:

  1. Onbewust onbekwaam
  2. Bewust onbekwaam
  3. Bewust bekwaam
  4. Onbewust bekwaam

Wanneer ik mensen over mijn vak vertel, krijg ik vaak de vraag of ik nu de hele tijd aan het letten ben op hoe ze praten….. Afgelopen weekend nog: “oh, ben je logopedist? Dan hoor je nu zeker dat ik heel erg achter in mijn keel praat.” Nou… euhm… nee! Ik was tot nu toe eigenlijk aan het opletten wat diegene zei en niet hoe.

Het enige dat ik nu doe is analyseren wat er zo afwijkend klinkt als iets me opvalt. Soms kan dit wel ver gaan, zeker als ik met andere deskundigen naar een stem luister. Laatst was ik met een vriendin/collega naar een liedje aan het luisteren dat ze interessant vond. We hebben als twee enorme nerds ingezoomd en geanalyseerd wat er nou gebeurde. Het gesprek ging ongeveer zo:
Is dit nu een curbing? Of toch meer een like? Of is het een lage positie van het strottenhoofd met stijve stembanden? Of zou het toch een dunne sluiting zijn met een klein beetje gecontroleerde constrictie? Maar daar schakelt ze! Ja, dan hoor je toch duidelijk een creak, of is het creaking?
Na een half uur geconcentreerd geluisterd, teruggespoeld, herhaald en geïmiteerd te hebben, moesten we hard lachen en kwamen we tot de conclusie dat dit voor een leek enorm rare gesprekken zouden lijken.stem luisteren

Gelukkig zit ik dan in een bepaalde focus die heus niet altijd mogelijk is. Wanneer ik nu nog reacties krijg als dat ik vast de hele tijd aan het opletten ben, zal ik zeggen: “ik hoor alleen dat je onzin praat!”

Geniet van de zon!

Groet
Hanneke

Getagged , , , , , , ,

LALAfobie

Het verbaasde me in het begin heel erg toen ik professionele zangers en zangeressen hoorde spreken over hun plankenkoorts. Van knoop in de maag tot kokhalsneigingen en van het overslaan van de stem tot het vergeten van tekst. Er is in het algemeen veel onbegrip in deze gevallen en er wordt vaak gezegd dat men zich er maar overheen moet zetten. Als professioneel zanger weet je toch wel dat je het kunt? Maarja… weten dat je het kunt…. zo simpel is het niet…. Er is zelfs bij het Leids Universitair Medisch Centrum een muziekpoli voor musici met psychische klachten als podiumvrees.

Hoe wordt podiumvrees veroorzaakt? angst, plankenkoorts
In de hersenen bevinden zich de amygdalae. Deze structuren zorgen voor de regulatie van angst. Wanneer je in een situatie komt, analyseren de amygdalae onbewust de situatie en beoordelen: ben ik veilig of ben ik onveilig? Het functioneert dus als een alarmsysteem. Dit is in acute noodsituaties heel handig om te kunnen overleven (vechten, vluchten of bevriezen). Een lichte mate van stress laat ons alerter zijn (gezonde zenuwen), maar op de een of andere manier is bij mensen met plankenkoorts ‘het podium’ onnodig in het rijtje van extreem onveilige situaties terecht gekomen. Het lichaam reageert in paniektoestand door bijvoorbeeld verandering in je adempatroon, verhoogde spierspanning rond je keel, trillen van de spieren, alertheid, omhooggaande hartslag, vergeten van de tekst (een vorm van bevriezen). Kortom: allemaal dingen die we op het podium niet kunnen gebruiken!

Gelukkig hoeft podiumvrees en spreekangst niet altijd in dat onveilige rijtje te blijven staan. Middels het opsporen van negatieve gedachtes rondom het spreken of zingen voor een groep en het omzetten in helpende gedachtes kunnen die ongezonde zenuwen richting de gezonde spanning gebracht worden. Ook het detecteren van en leren omgaan met de spanning (dus niet steeds het gevecht aan gaan met jezelf) zijn stappen om dit te bewerkstelligen. Daarnaast is het versterken van je stemtechniek een middel om zekerder te zijn over je eigen prestatie.

In de praktijk zie ik ook regelmatig mensen met spreekangst, ook wel glossofobie of lalofobie genoemd. Dit zijn heus niet altijd mensen die voor grote groepen hoeven te staan. Soms zijn het mensen die al moeite hebben met het zeggen van hun naam of het nemen van de beurt bij een gesprek met collega’s. Je kunt je voorstellen wat de gevolgen zijn voor het sociale leven en stresshantering in het algemeen. Eigenlijk worden plankenkoorts en spreekangst vanuit hetzelfde systeem veroorzaakt en zo is ook de behandeling of coaching ervan vergelijkbaar.

Een paar maanden geleden zat ik om de tafel met een zangcoach en een GZ-psychologe. We spraken over podiumangst en auditievrees en het leek ons geweldig om vanuit onze drie disciplines meer inzicht te krijgen in dit fenomeen. Vanuit brainstormen en verdiepen, hebben we besloten deze kennis te bundelen en er ook anderen mee te willen helpen. De ontwikkeling van een workshop is in volle gang en op 18 juni hebben we pilot gepland staan in Utrecht! Er zijn nog plekken!hanneke

Ik ben gezegend, denk ik, met een leven zonder spreekangst en podiumvrees. Nouja, volledig zonder ook weer niet. Ik kan heel onzeker zijn en natuurlijk maak ik me ook wel eens druk om een gesprek of optreden of sta ik uit zenuwen te ratelen voor een groep, maar ik word al zo lang ik me kan herinneren liever voor een grote groep gezet dan dat ik een tentamen moest maken. Doordat ik in dat laatste geval van tevoren geen hap door mijn keel kreeg en trillend en kotsmisselijk op de fiets naar de hogeschool zat, kan ik me wel voorstellen hoe het is om angstgevoelens op een podium te hebben. Het fijne van een tentamen was, dat ik gewoon even diep kon zuchten en mezelf kon temmen wanneer de spanning te hoog op liep. Dat gaat voor een groep net een beetje minder makkelijk….

Goed Weekend!
Hanneke

Getagged , , , , , , , , ,

Articuleren kun je leren

Vaak wordt gedacht dat je luider moet gaan praten om verstaanbaar te zijn. Denk maar aan de tutende oren die je krijgt als iemand op een feestje zijn of haar verhaal in je oren staat te schreeuwen, omdat je het even niet verstaan had. Zeker wanneer je altijd na zo’n fuif een hese stem hebt, is het wellicht goed om je eens achter je eigen oren te krabben of je misschien binnen die groep personen valt.

Wist je dat verstaanbaarheid en luidheid eigenlijk niet persé iets met elkaar te maken hebben? Denk eens aan de volgende klinkersopvolgingen: û-ee-ie-ie-i!!! Ik denk dat de kans aanwezig is dat je geen flauw idee hebt wat deze persoon bedoeld heeft. Aangezien je luidheid met name in de klinkers kunt laten horen, zou het goed kunnen dat dit de boodschap is die overkwam bij extra luid praten.
Wanneer we de medeklinkers van het woord pakken, vermoed ik dat de boodschap beduidend duidelijker zal zijn: g-f-l-c-t-r-d!!! ….. En? Was de boodschap al duidelijker?
Belangrijke informatie zit hem dus met name in de medeklinkers van het woord!
Natuurlijk geeft een combinatie van beiden de beste boodschap weer: gefeliciteerd!!!

Bij communicatie met slechthorenden geldt overigens hetzelfde. Natuurlijk helpt een hoger volume iets, maar het belangrijkst is dat de medeklinkers goed overkomen. Dit kun je doen door duidelijk en langzaam te spreken (i.p.v. harder) en iemand goed aan te kijken terwijl je spreekt.

Wanneer mensen expres duidelijk gaan articuleren zie je regelmatig heel overdreven grimassen ontstaan en worden ineens alle finale n-klanken uitgesproken. Dit is allemaal nergens voor nodig! Articuleren doe je met een combinatie van tong, kaak en lippen en in het Algemeen Nederlands (de B van beschaafd is een aantal jaar geleden weggevallen) spreken we geen /n/ uit aan het einde van een woord. Bij een woord als ‘staan’ natuurlijk wel, maar bij meervouden en hele werkwoorden hoef je hem niet uit te spreken (sprekûh, ipv sprekeN).

Het vinden van de juiste verstaanbaarheid is een persoonlijk traject. Eerst gaat het om het ontdekken van hoe klanken, woorden en zinnen worden gevormd en van daaruit kun je juiste mate van pittige articulatie vinden. Vaak hebben mensen in het begin het gevoel dat ze heel overdreven moeten articuleren, maar als ze zichzelf op een opname terug horen, blijkt het helemaal niet zo overdreven te klinken als dat ze dachten.

Om je stem niet te forceren,verstaanbaarheid articulatie logopedie utrecht
kun je leren articuleren!

Gegroet!
Hanneke

Getagged , , , ,
Advertenties
%d bloggers liken dit: