Tagarchief: logopedist

Creatief brein

Deze column verscheen in het blad ‘Logopedie’ van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie. 

Hoe zit dat nou bij mandarijntjes? Heeft een groot mandarijntje meer vitamines dan een klein mandarijntje of heeft een mandarijnenboom evenveel vitamines te verdelen per mandarijntje en zitten er dus in een groot mandarijntje evenveel vitamines als in een klein mandarijntje?
Wellicht denkt u, bij het lezen van deze vraag, dat deze vraag gesteld is door een kind. Ook als ik het zelf voor het eerst zou lezen zou ik dat denken, maar ik was er toch echt zelf bij toen deze vraag uit mijn eigen mond floepte in de pauze van een belangrijke vergadering toen ik zo’n klein oranje ding aan het pellen was. Iedereen moest lachen, maar niemand wist het antwoord.
Het is niet de eerste keer dat ik dit soort vragen in mijn hoofd heb. Zo heb ik me lange tijd afgevraagd of het waar zou zijn dat bij elke trein die vertrekt er iemand is die hem gemist heeft.

Ook van cliënten hoor ik regelmatig wonderlijke vragen of leuke conclusies. Toen ik nog veel met kinderen werkte schreef ik ze op, maar inmiddels is dat boekje ergens in de kast beland. Jammer eigenlijk, want ook volwassenen kunnen er wat van! Zo vroeg laatst iemand naar de naam van de spier waar we aan werkten. Ik antwoordde dat de desbetreffende spier ‘musculus mentalis’ genoemd wordt. De cliënt antwoordde: “ohhh, de musculus mentalis? Betekent dit dat het mentaal is?” Ik was er zelf niet op gekomen, maar het woord is mooi geanalyseerd! Zo ook een uitspraak van  mijn Spaanse vriend toen we in Brussel op een terrasje zaten en ik een café au lait bestelde. Verwonderd keek hij mij aan en vroeg: “what is a café olé?” Hoe Spaans wil je de koffie hebben?

Soms borrelen er op logopedisch gebied ook interessante vraagstukken op en fantaseer ik hoe die mogelijk tot geweldig onderzoek zouden kunnen leiden. Bijvoorbeeld of stemstoornissen meer voorkomen in culturen waarin men gemiddeld gezien luider praat. Of dat het gebit van mensen die talen spreken met interdentale klanken anders is dan dat van Nederlands sprekenden. Een interdentale klank wordt in het Nederlands immers als afwijkend gezien.
Wanneer ik dit soort vragen ventileer, word ik regelmatig raar aangekeken en wordt me gezegd dat dat weer zo’n typische Hanneke-gedachte is. Een vriendin van me zei: “Hanne, het lijkt soms wel of je van een andere planeet komt, want je komt altijd weer met een bijzondere invalshoek.” Ik besloot aan een professional te vragen of mijn brein van het afwijkende type is. Ze antwoordde lachend dat ik me geen zorgen hoef te maken en dat dit gewoon trekjes zijn van een creatief brein.

Gelukkig bleek ik niet de enige op de wereld te zijn. Het valt me ook steeds meer op dat wetenschappers over een creatief brein beschikken. Ik hoorde laatst iemand die samen met taalkundigen onderzoekt hoe een specifieke vogelsoort haar liedje leert, welke liedjes er zijn en in hoeverre ze liedjes van een andere vogelsoort over kunnen nemen. Geweldig toch?! En wat dacht je van bizarre wetenschappelijke experimenten? Uitvinders en baanbrekende wetenschappers onderscheiden zich juist door buiten de geëigende paden te durven denken.

Een tijd geleden zag ik een tekening online van een Amerikaanse logopedist die het brein van een logopedist ontleedt. We zijn multitaskexperts, opvoeddeskundigen, planningsdeskundigen, woordnerds en creatieve genieën. Hoewel ik van multitasken met name erg gestrest raak, denk ik wel dat ik over de structuur van het logopedistenbrein beschik. Vanaf nu hoef ik me bij mandarijnachtige vragen dus niet meer af te vragen of er een steekje los zit. Ik ben gewoon een logopedist!

Creatief brein

Column Creatief Brein. Klik hier om het te lezen!

Klik hier: column 2015-7

 

Advertenties
Getagged , , , ,

Van alle markten thuis; deel 1: Flamenco

“Maar je stem is toch gewoon zoals die is?”, vragen vaak mensen als het gaat over het veranderen van de stem. Tja, als dat zo zou zijn, zou mijn beroep niet bestaan. Ik werk veel met zangers met stemproblemen. Deze zangers kunnen vanuit alle soorten zangstijlen bij mij terecht. Ik heb rockzangers gezien, popzangers, musicalzangers, wereldmuziekzangers, klassiek zangers, en noem maar op. Dat klassiek zingen de enige manier zou zijn om gezond te zingen is inmiddels achterhaald. Ook ik kom nog uit de tijd dat belten (het soort hoog, scherp en luid zingen dat je in de musicalwereld veel tijdens eindnoten hoort) slecht voor je stem zou zijn, volgens de stemdocent. Door veelvuldig onderzoek en ervaring is men erachter dat in principe in alle stijlen gezond gezongen kan worden, mits men over een goede techniek beschikt. Zo kun je gezond grunten, gezond belten, gezond met vibrato zingen: alles kan gezond!

Natuurlijk werk ik tijdens de logopedische sessies niet als zangdocent. Waarom ik dan toch zo geinteresseerd ben in zangstijlen, is omdat het voor het herstel van de stem belangrijk is om in te schatten welke spieren vanuit een bepaalde zangtechniek met teveel spanning worden belast.

Met name door de kennis die ik vanuit Estill Voice Training System heb opgedaan kan ik allerlei soorten zang fysiologisch analyseren. Bij klassiek zingen, bijvoorbeeld, daalt en kantelt het strottenhoofd en worden de stembanden in het algemeen niet in de volledige dikte gesloten. Bij belting is het strottenhoofd juist in de hoge positie, worden de stembanden in de volledige dikte gesloten en wordt de ruimte tussen het strottenklepje en het strottenhoofd iets vernauwd (aryepiglottische sfincter). Uiteindelijk bestaat een verschil in stemgeluid uit al dit soort microaspecten. Deze vormen samen een zangstijl.

Over een zangstijl die onlangs op mijn pad is gekomen, zou ik graag wat meer schrijven: flamenco.

Flamenco
In september 2013 ben ik naar de concertante uitvoering van de opera Carmen van het Nederlands Concertkoor geweest. Hoewel hier natuurlijk klassiek wordt gezongen en geen flamenco, was ik zeer onder de indruk van de krachtige en sensuele uitstraling van het personage Carmen. Ik ben meer over de achtergrond gaan lezen en kwam al snel bij de flamenco terecht. Toevallig startte een week later een korte cursus flamenco bij mij in de buurt, dus ben ik op mijn intuïtie afgegaan en heb me opgegeven. Na de overweldigende eerste les van Antje Herber, werden we uitgenodigd voor een proefles flamenco zang en ritme. Daar werd voor de tweede keer die avond mijn hart gestolen door de krachtige energie die gaat stromen wanneer je flamenco danst, klapt en zingt. En ben ik bij haar doorgegaan met de lessen.
Een eerdere keer dat ik met flamenco in aanraking was gekomen, vond ik het altijd maar een gek gekrijs en dacht ik te snappen waarom flamencozangers altijd zaten in plaats van stonden; zo konden ze het geperste geluid er extra goed uitdrukken.
Inmiddels kan ik de met drama geladen rauwe flamencostem enorm waarderen en heb ik ervaren dat ook in die stijl zonder stemverkrachting te zingen valt. Hoewel de hoeveelheid rauwheid, (on)gecontroleerde constrictie, twang en ruis op de stem zeer kenmerkend zijn bij de flamencostijl, verschilt de mate ervan per zanger. De stijl van Camaron de la Isla is alweer heel anders dan die van Estrella Morente (de laatste wordt ook wel de popversie van flamenco genoemd, maar het nummer is zo prachtig dat het me niks kan schelen). Van flamencodocente Mascha Meijman heb ik geleerd dat van oudsher de dansers en gitaristen in de flamencowereld het hardst repeteerden en de zangers met name de feesten afgingen. Inmiddels is het oude rauwe geluid waarin het allemaal vanzelf ging zonder enige techniek niet meer echt mogelijk en krijgen flamencozangers van nu ook echt stemlessen en soms zelfs logopedie om het rauwe stemgeluid vol te kunnen houden.

Afgelopen week kwam weer een totaal andere stijl op mijn pad. Een stempatiënt die sinds een poos chinese opera zingt. Weer een nieuwe stijl om me in te verdiepen! Wieweet gaat mijn volgende blog wel over de bel canto uit Peking!

Maar eerst: een fijne zomer gewenst!

Adíos! Hasta la vista!

Hannekeflamencozang, logopedie

Getagged , , , , , , , , , ,
Advertenties
%d bloggers liken dit: