Tagarchief: logopedie

Spaans Benauwd

Deze column verscheen in de oktober-editie van het blad ‘Logopedie’ van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie. 

“No hablo Español muy bien”, zeg ik, terwijl mijn omgeving begint te lachen. Ik ben er stellig van overtuigd dat ik weer eens iets stoms gezegd heb, maar men stelt me al snel gerust: de lach bleek te zijn ontstaan doordat ik in perfect Spaans gezegd zou hebben dat ik niet zo goed Spaans spreek.  “Perfect Spaans?” Nu is het mijn beurt om hardop te lachen. Ik leg in het Engels uit dat mijn Spaans verre van perfect is. Het blijft beperkt tot Jip-en-Janneke-taal, voor zover de Spanjaarden mijn uitleg over ‘Jip-and-Janneke-Spanish’ zouden begrijpen. Even googelend zie ik trouwens dat deze twee beroemde buurkinderen in het Spaans Mila en Yaco heten. Maar goed, ik dwaal af. Ik voel me een dummie in de taal en mijn omgeving denkt dat mijn Spaans perfect is. Mijn accent lijkt een vermomming, waarmee ik onbewust iedereen voor de gek houd. Verklaart dit ook waarom ik, als ik in gebrekkig Spaans iets korts probeer te zeggen, ik meteen een monoloog van een half uur als antwoord krijg waar ik dan vervolgens maar drie woorden van versta?

In tegenstelling tot mijn Spaans is mijn Engels trouwens niet bepaald accentloos. Deze taal stamt uit mijn pre-logopedische leven en het Spaans ben ik pas drie jaar geleden gaan leren toen ik mijn vriend leerde kennen. Logisch redeneren zegt me dus dat ik deze progressie in tongval te danken heb aan mijn logopedische achtergrond. Neem bijvoorbeeld de kennis over klankvorming. Wij hebben het als Nederlanders eigenlijk ook maar makkelijk met meer dan tien klinkers, inclusief de vijf uit het Spaans. Natuurlijk zijn er bij het Spaans leren ook wat kleine uitdagingen als de C en Z, waarbij de tong interdentaal geplaatst wordt. Bij het oefenen werd me gevraagd waarom ik zo moeilijk keek bij die klanken. Zou het ermee te maken hebben dat we deze interdentaliteit in Nederland een stoornis noemen? Tot slot zijn er nog de korte en de lange tongpunt-r, die betekenisonderscheidend zijn. That’s it! Een eitje voor een logopedist om dat accent onder de knie te krijgen, al zeg ik het zelf.

Hoe goed het accent ook was, gedurende twee weken van deze zomervakantie in Spaans gezelschap had ik het gevoel dat er een stukje ‘ik’ van me afgenomen werd. Zonder de juiste woorden voelde ik me soms een soort levend standbeeld of accessoire.  Als ik mijn best deed om me in een gesprek te mengen, was ik na vijf minuten doodmoe en Spaans benauwd. Af en toe was het heerlijk om alleen op pad te gaan en een verademing als ik even in het Nederlands of Engels kon spreken. Bij deze communicatieproblemen merk ik dat ik me gemakkelijker kan verplaatsen in cliënten met logopedische problematiek. Wat doet het bijvoorbeeld met een mens om beperkt te zijn in het spreken? En in een gesprek niet te kunnen reageren wanneer en hoe je dit zou willen? Hoe voelt het om niet zelfredzaam te zijn? Wat doet dit met je identiteit en zelfwaarde?

Ondanks het vooruitzicht dat ik ooit kan zeggen “hablo Español muy bien”, merk ik dat het soms zwaar is. Ik prijs mezelf dus ook gelukkig dat ik tegen zulke drempels aanloop door een leerproces en niet door een stoornis. Deze zomer was een interessante logopedische bijscholing. Het is me immers nu wel duidelijk hoe vermoeiend het is wanneer communiceren niet vanzelfsprekend is. Mijn opstartproblemen om weer te beginnen met werken na de vakantie, waren een  stuk gemakkelijker te overwinnen door motivatie die mijn vakantie me bracht. Toevallig gelijk aan de NVLF slogan:  Communiceren is alles. Daarom logopedie.

Bekijk hier de column in PDF: Spaans benauwd.
columns-spaans-benauwd

Advertenties
Getagged , , , ,

Een leven lang leren!

Deze column verscheen in het blad ‘Logopedie’ van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie. 

In de trein hoorde ik een man van een jaar of dertig aan zijn collega vertellen dat hij de volgende dag niet op het werk zou komen omdat hij naar een bijscholingscursus moest. Hij trok er een overduidelijk zuur gezicht bij en vertelde er ook nog eens bij dat hij nog nooit een werkgerelateerde cursus had gevolgd en zéker wist dat het niks voor hem zou zijn. Als primaire reactie verslikte ik me in mijn net ingenomen slok water. Geen zin in bijscholing? Hoe is dit mogelijk? Dat zijn mijn favoriete dagen!

Soms hoor ik ook logopedisten klagen over de ´enorme´ hoeveelheid te behalen punten voor het KP  en wanneer je een ´puntenoverschot´ hebt, je deze niet mee kunt nemen naar de volgende periode.  Ik verbaas me daar stiekem altijd over. Ik zou mijn werk waarschijnlijk niet volhouden zonder verbreding, verdieping en verfrissing van mijn vak! Tijdens mijn herregistratie zat ik zonder moeite-of-moeten op minstens het dubbele van het minimaal te behalen aantal punten en had nog wel tientallen cursussen meer willen doen. Al schrijvende realiseer ik me dat ik misschien lijd aan een never-ending nieuwsgierigheid en dat ik me uiteraard ook moet bedenken dat niet iedereen hetzelfde is.

Leermogelijkheden zitten uiteraard niet alleen in cursussen; ze zijn overal wel te vinden. Deze maanden staan voor mij in het teken van het geven van een aantal lezingen en workshops op conferenties. Hoewel ik uiteraard zelf degene met kennis ben die voor een groep spreekt, duik ik altijd weer in het onderwerp en stem ik af op de voorkennis van de nieuwe groep. Ik leer daardoor zelf ook juist door iets aan anderen te leren. Ik bedacht me nog een paar voorbeelden van manieren hoe ik leer: lezen, mensen observeren in de trein,  met collega´s informatie uitwisselen, TED Talks bekijken, fouten durven maken (van fouten kun je…. leren!),  mediteren, conferenties bijwonen en uiteraard van columns schrijven.

Eén manier die ik graag nog wil toelichten is het begeleiden van een stagiaire. Vorig jaar zomer braken er voor mij wat onrustige weken aan: ik had mijn eerste stagiaire sinds de start van mijn eigen toko. Ik merkte dat ik het spannend vond. Eigenlijk was ik bang dat ze meer kennis zou hebben dan ik en commentaar zou leveren op het feit dat ik misschien niet alle methodes van A tot Z volgens het protocol uitvoer. Al snel kwam ik er gelukkig achter dat ik zeker wat te vertellen had en werd ik me ook bewust van het wederzijdse leerproces. In de periode van stagebegeleiding reflecteerde ik mijn eigen handelen nog meer. Bewust van het feit dat er iemand meekeek en door een aantal slim gestelde vragen werd ik gestimuleerd om weer even grondig na te denken waarom ik dingen op een bepaalde wijze aanpak. Doordat ik graag wil dat een stagiaire weet dat ik ook maar een mens ben, merkte ik dat ze ook open naar mij was door bijvoorbeeld voorzichtig aan te geven dat mijn SMART-doel niet volledig SMART-geformuleerd was. Je kunt inderdaad van beide kanten leren; je bent immers met andere bagage grootgebracht. Gelukkig is mijn zelfvertrouwen ook een tikje gegroeid. Ik realiseerde me opnieuw dat ik de afgelopen jaren gigantisch veel heb bijgeleerd en een enorme rugzak heb gebouwd waar ik oefeningen uit kan toveren! De tijdsinvestering van het begeleiden van een stagiaire was het me zeker waard. Ik gaf wat goeds, maar zette mezelf ook weer op scherp: ik durfde kwetsbaar te zijn en extra open te staan voor verandering en verbetering. Stagebegeleiding levert naast KP-punten ook de nodige karmapunten op. Voor mij is het leeraspect ervan een interne bijscholing waar ik graag in de trein met iemand over zou praten!

2015-10 Logopedie Column Hanneke Bax

logopedie leven lang leren hanneke bax column

Getagged , , ,

Voorzichtig met voorzichtigheid

Deze column verscheen in het blad ‘Logopedie’ van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie. 

Een vlotte jonge meid komt bij mij in de praktijk met een beginnende vorm van recidiverende noduli. Ze vertelt: “Ik ben zó voorzichtig geweest en heb zelfs al drie jaar niet meer gezongen!” Hoewel ik al luisterend naar haar stem slechts een miniatuurafwijking hoor, bestempelt ze haar stemgeluid als afschuwelijk en ze geeft aan dat spreken soms pijnlijk is. Uiteindelijk blijkt dat haar vorige behandelaar heeft aangestuurd op ‘voorzichtigheid’ met de stem. Hoewel ik alle vertrouwen heb in de juiste gedachtegang over belasting en belastbaarheid bij de stem als fragiel instrument, ben ik niet voor ‘voorzichtigheid’.

Voorzichtigheid geeft voor mij het signaal: “pas op!” Het alarmsysteem in mijn brein wordt geactiveerd en ik moet alert zijn op alles wat er mis kan gaan. Is het niet zo dat je juist iets omstoot wanneer je voorzichtig iets moet pakken? Zoekend in mijn etymologisch woordenboek zie ik dat het woord ‘voorzichtig’ komt van ‘vooruitziend’ of ‘scherpzinnig’. Dus toch een soort verscherping van alertheid (= vorm van stress) om ervoor te zorgen dat er niets naars gebeurt.

In de praktijk zie ik mensen die voorzichtig zijn gaan spreken vanwege stemklachten. Het gros merkt hierbij dat de klachten niet afnemen. Als ik hun fonatie observeer, zie en hoor ik juist door het voorzichtig spreken veel spanning. Wanneer ik ze bijvoorbeeld laat resoneren, voelen ze dat het geluid veel gemakkelijker stroomt dan bij het voorzichtig spreken.

Ik vraag er verder naar bij Simone Gouw, psychosomatisch fysiotherapeut bij het Academie Instituut in Utrecht en onderzoeker bij het RadboudUMC. Zij geeft aan te herkennen wat ik haar voorleg. Als therapeut kun je ervan uitgaan dat de gemiddelde patiënt passief is in zijn coping, gevoed door de ziektepercepties die hij of zij heeft. Dit leidt er dus vaak toe dat de patiënt uit zichzelf al ‘voorzichtig’ gaat doen. Als therapeut moet juist activeren, uitleg geven en geruststellen. Angst en bezorgdheid zitten immers in onze genen.

Een tijdje terug behandelde ik een acteur voor heesheid en globusklachten, omdat hij een zomer lang voor een voorstelling heftig had moeten blaffen. Hij had gezocht naar een logopedist met theaterervaring, omdat hij meer wilde dan stemhygiënische adviezen en ‘voorzichtig’ moeten doen, anders kon hij zijn vak als acteur dan wel vergeten. Na een periode van ontspanning en herstel heb ik hem gezond leren blaffen, waarbij je juist voorzichtigheid moet loslaten om het strottenhoofd vrij te kunnen laten bewegen. Hetzelfde geldt voor hardere en hoge klanken, zoals belten. Vanuit onze logopedische achtergrond leerden we ooit dat dit slecht is voor de stem en het wordt ook vaak als geknepen en risicovol omschreven. Terwijl ‘voorzichtig belten’ uiteindelijk het gevaarlijkst voor de stem is. Goed belten is niet slecht.

Het advies voorzichtig te moeten zijn krijgt ook een ander podiumbeest al jaren te horen. Door een verdikking op haar stembanden heeft deze professionele zangeres jaren op religieuze wijze alle mogelijke stemghygiënische adviezen toegepast. Tijdens het operatief verwijderen van deze verdikkingen bleek er een laag bindweefsel onder te zitten. Hierdoor trilden haar stemplooien helemáál niet meer vloeiend en bleef ze met een gehandicapte stem zitten. Ze is lange tijd nog bang geweest voor iedere belasting van haar stem. Gelukkig gaat ze stapje bij beetje vooruit. Toen we samen een KNO-arts voor een second opinion bezochten, kwam het verlossende woord: het stembandbeeld is stabiel! Ze mag alles doen!  Weg met de voorzichtigheid! Ze mag zingen! Ze mag belten! Ze mag optreden! Hoewel haar stem in de basis slechter is dan voor de operatie is deze stabiel en kan ze stiekem langzaam weer genieten van haar stem en: ZE MAG HET UITROEPEN!

voorzichtig met voorzichtigheid column hanneke bax

In mei verscheen de column ‘voorzichtig met voorzichtigheid’ in het vakblad voor logopedisten. Hier te downloaden!

Klik hier: column 2015-05

Getagged , , , , , ,

Slaafvrije onderneming?

Toen ik vanochtend mijn flyers aan het verspreiden was, kwam ik onder andere bij een leuke koffietent terecht. Ik vroeg netjes of het goed was dat ik daar wat flyers zou achterlaten. De eigenaar zei: “Ja, natuurlijk! Alleen niet als er slavernij aan te pas is gekomen enzo. Dit is wel een fairtrade zaak!” Ik moest lachen en antwoordde: “neehoor, ik ben mijn enige werknemer.”

Mijn praktijk is dus slaafvrij.
Ik doe soms dingen voor weinig geld of vrijwillig, maar word hier gelukkig nooit toe gedwongen. Toch heeft het me aan het denken gezet: hoe vrij ben je nog als zorgverlener? De regels vanuit de zorgverzekeraars worden steeds strenger met betrekking tot contractering, maar er wordt niet méér voor betaald. De afgelopen jaren heeft de Nederlandse Zorgautoriteit onderzoek gedaan naar wat een logopedische behandeling zou moeten kosten. Helaas zijn er zorgverzekeraars die meer dan 20% onder dat tarief bieden. Als zorgverlener wordt dus de optie gegeven: óf een laag tarief ontvangen óf geen contract en daardoor minder of geen klanten van die zorgverzekeraar. Braaf heb ik weer mijn contracten getekend, terwijl ik weet dat ik onderbetaald word.
Daarnaast zijn er nog vele misstanden in de zorg. Zodra ik een huisarts bel om te overleggen over onze patiënt kan de huisarts dit declareren en overleg met derden wordt bij logopedisten niet vergoed. En dan te bedenken dat ik laatst bij de tandarts meer dan twintig euro heb betaald voor een schriftelijke intake (lees: een formuliertje waarop ik zelf aan moest kruisen dat ik gezond ben).

Ben ik dus wel zo’n slaafvrije onderneming?


De reden dat ik logopedist ben geworden is dat ik dolgraag mensen wil helpen die het moeilijk hebben en ik wil de beste kwaliteit bieden die er te bieden valt. Ik wil helemaal niet met dit soort dingen bezig zijn! Dus: tijd voor protest!

Laat je stem horen!

Gegroet! Hanneke

logopedie utrecht

Getagged , , , , , , , ,

Cursus Zeker Zingen

Eerder schreef ik de blog LALAfobie over podiumvrees en dat soort ongemakken.

zeker zingen podiumangst plankenkoorts

Daarin schreef ik over een workshop die ik aan het ontwikkelen was. Inmiddels heeft er een pilot plaatsgevonden en is deze geëvalueerd, aangepast en ontwikkeld tot een versie van 5 dagen! Omdat er veel geïnteresseerden waren, is hier de volledige informatie:

De nieuwe, volledige Cursus Zing Zeker

– Hoe kan ik negatieve gedachten omzetten in helpende gedachten?
– Wat is de rol van mijn lijf daarbij?
– Hoe kan zangtechniek mijn performance ondersteunen?
– Hoe overwin ik mijn zenuwen tijdens het zingen?
– Hoe ga ik om met stress voor en tijdens een optreden?

Naar aanleiding van de zeer geslaagde proeverij ‘Zing Zeker’ hebben we een 5-daagse cursus ontwikkeld.  De docenten Cordula Klein Goldewijk (zangcoach), Hanneke Bax (logopedist) en Sanne Spronk (GZ-pscholoog) geven je strategieën om je zekerder te voelen tijdens het zingen. Je krijgt vanuit drie verschillende invalshoeken inzicht in je gedrag als je zingt op het podium: Lichaam, stem en gedachten.

Binnen 5 (weekend) dagen in 1 maand krijg je strategieën voor een optimale performance. We gaan uit van je kracht: wat kan je en hoe kun je er het maximale uithalen? Mindful met je lichaam omgaan, zingen met helpende gedachten en een sterke techniek.

Doe mee met de cursus, als je….

– wilt werken aan het totaalpakket zingen & performen

– zelfvertrouwen wilt ontwikkelen

– wilt werken aan zangtechniek

– last hebt van (lichte) faalangst / podium angst

– zenuwachtig bent voor audities

Mentale Coaching, Logopedie & CVT Zangtechniek

Sanne maakt gebruik van oefeningen uit de Cognitieve Gedrags Therapie. Hanneke leert je hoe je kunt omgaan met het effect van spanningen op je stem. Cordula besteedt aandacht aan je zangtechniek CVT en muzikaliteit. Er wordt gepraat, gelachen en gedeeld, maar vooral: veel gezongen.

In een individuele groepssessie van 20 minuten zing je elke keer voor de groep een song. Je krijgt elke keer een andere docent die je feedback geeft. De groep is nauw betrokken bij de technische workouts en gedachte-sessies. Er wordt de nadruk gelegd op respect voor elkaar en een relaxte, open sfeer.

Alle muziekstijlen zijn welkom, iedereen die echt een stap wil maken in zingen is welkom!

Zangers & Zang Docenten

De cursus is bedoeld voor amateurs met ervaring tot professional. Ook aan te raden voor zangdocenten als bijscholing: je leert meer uit je leerlingen te halen door ze meer vertrouwen te kunnen geven, je krijgt betere kennis van CVT Zangtechniek en je traint je stem op een manier die voor jou prettig is.

Wat verwachten we van jou?

Bereid 2 tot 5 songs voor die je wilt zingen. Er is een geluidsinstallatie waarbij je met een karaoke versie kunt zingen (eventueel via youtube / spotify, maar liever zelf meenemen op USB). Je kunt uiteraard ook jezelf begeleiden.

Lokatie & Datum

  • Waar: Centrum Utrecht. Gratis P, makkelijk te bereiken met OV.
  • Data:  zaterdag 24 en zondag 25 januari, zaterdag 7 februari,  zaterdag 21 februari en zaterdag 28 februari
  • Kosten: 585,- ex BTW

10% korting bij boeking voor 1 november 2014

10% korting bij als je les volgt bij Ken Je Stem

10% korting als je mee hebt gedaan aan de proeverij

( 1 korting per boeking)

Klik hier voor de flyer: flyer zeker zingen

Getagged , , , , , ,

Wat te doen als je door verkoudheid je stem kwijt bent? Verslag van een ervaringsdeskundige….

De herfst is dit jaar in augustus al gekomen. Gelukkig kunnen we nu weer even van goed weer genieten. Helaas heerst er wel al een flinke verkoudheid.
Zo werd ook ik getroffen door een sluimerende keelpijn die opkwam en verdween. 1,5 week geleden was het raak en zette het door. Op dinsdag klonk ik als een man, op woensdag en donderdag had ik bijna geen stem meer en op vrijdag en zaterdag viel mijn stem nog steeds weg. Op zondag was ik flink hees en vandaag is mijn stem weer redelijk terug. Ik heb inmiddels spierpijn van het hoesten. Bah!

Hoewel ik uiteraard niet van ziek zijn houd, was het een interessant proces; een soort ervaringsdeskundigheidsonderzoek. Een aantal cliënten vertelden lachend dat ze stiekem wel blij waren dat eindelijk hun stem beter klonk dan die van mij. En anderen maakte grapjes over dat ze niets meer van mij en mijn stemadviezen aannamen als ik er zelf niks van bakte. Zo laat je je ook liever knippen door een kapper met leuk haar of ga je misschien liever naar een slanke diëtist dan naar één met overgewicht. Gelukkig heb ik nu een super stagiaire die wat oefeningen voor kon doen, dus zo ben ik de dagen doorgekomen. Ik herkende heel veel van de dingen waar cliënten met organische stemproblemen (een verdikking op de stembanden, reinkes oedeem, etc.) tegenaan lopen en de controle over hun stem kwijtraken. In tegenstelling tot mijn cliënten, wist ik dat het bij mij wel na een paar dagen zou verdwijnen. Ik experimenteerde wat met verschillende steminzetten en registers, met het overslaan van mijn stem, het wegvallen van mijn stem en observeerde mezelf goed wanneer en hoe ik mijn stem forceerde. Ik herkende de moeite die het kost om te spreken en de spanning die het in het strottenhoofd oplevert. Ik herkende hoe lastig het was om je mond te houden tijdens een leuk gesprek en heb hier dan ook flink voor gefaald (aangezien het ook nog eens mijn verjaardag was). Ik herkende de schaamte wanneer in een winkel iets moet vragen en de angst voor oordelen van anderen over wat voor feestbeest ik ben. Ik was bang dat mensen me zouden adviseren eens een logopedist op te zoeken en dat ik dan zou moeten vertellen dat ik er zelf een ben…. Kortom…. Naast de fysieke ongemakken werd ik er ook nog eens super onzeker van! Ik heb er veel van geleerd!
Wat gebeurt er met de stembanden bij een verkoudheid?
De slijmvliezen verdikken bij een verkoudheid. Denk maar aan een verstopte neus door verdikte slijmvliezen. Ook de stemplooien hebben een laag slijmvlies en deze verdikt. Door de trilling van een dikkere stemplooimassa klinkt de stem van een verkouden persoon lager en door irritatie vaak ook wat hees. In principe gaat dit vanzelf weer over. Ben je langer dan 2 à 3 weken hees? Dan is het raadzaam om eens naar de huisarts te gaan. De huisarts beslist of je naar een KNO-arts en/of logopedist doorgestuurd wordt.

Wat kun je het beste doen wanneer je stem wegvalt?
Bij verkoudheid kun je in principe gewoon doorgaan met spreken en zingen, maar het stemgeluid klinkt lager en heser en kan het soms wat pijnlijk aanvoelen. Probeer je je verkouden stem toch zo normaal mogelijk te laten klinken? Dan is het mogelijk dat er teveel kracht wordt gezet om de stemplooien toch goed te laten sluiten. Door het spreken te forceren en veelvuldig te hoesten raken de stemplooien extra geïrriteerd en kom je in een cirkel terecht van overmatige belasting. Soms kan na het verdwijnen van de verkoudheid de spanning standhouden en heb je een gespannen stemgeving als gewoonte opgebouwd. Een beetje voorzichtigheid kan geen kwaad, want wanneer je spreekt of zingt met een lichtere stemtechniek, loop je minder risico. Helemaal zwijgen is niet nodig. Voor een sneller herstel van de stem kan het soms fijn zijn om de eventueel gespannen spieren rondom het strottenhoofd na een verkoudheid wat los te laten masseren bij de hiervoor bevoegde logopedist. Ik ben hiervoor bevoegd en je kunt op afspraak langskomen.

stem kwijt
Ik hoop uiteraard dat ieders stem gespaard blijft! En zo niet: geduld, beterschap of tot ziens in de praktijk!
Groet, Hanneke

Getagged , , , , , , ,

Goed gestemd de luxe?

Toen ik een gesprek met een vriend van me had over bezuinigingen, zei hij iets waardoor ik mijn oplopende woede maar amper kon beheersen. Hij zei: “tja.. ik begrijp wel dat ze op logopedie willen bezuinigen, want of je een beetje goed kan praten is gewoon een luxe.” Gelukkig kon ik hem op dat moment op rustige toon duidelijk maken dat ik in mijn werk dagelijks met mensen geconfronteerd wordt die bij ieder woord moeten nadenken en enorme pijn of schaamte voelen bij het spreken. Zijn reactie was: “ja, dat is dan ook wel weer zo.” Dit bewijst natuurlijk weer mijn enorme overtuigingskracht, haha.

Als logopedist krijg ik veel verhalen te horen over wat mensen allemaal niet doen en laten, omdat spreken niet meer vanzelf gaat. Voor jullie, mijn trouwe bloglezers, hier een klein kijkje in de praktijkkeuken:

  • Een man zei al een paar jaar niks meer in gesprekken met zijn collega’s in de pauze, omdat zijn stem zo zacht was en hij het gevoel had dat alle haantjescollega’s altijd door hem heen praatten. Uiteindelijk met een combinatie van stem- en verstaanbaarheidsoefeningen én een oplossingsgerichte brainstorm over mogelijke probleemsituaties in de toekomst, durfde de man weer voor zijn mening uit te komen.
  • Een zangeres die door een piek van optredens tijdens een verkoudheid schade op haar stembanden had aangericht, kon geen klank meer uit haar keel krijgen. Na een paar weken van stemmassage en oefeningen, stond ze weer op het podium. Ze was zich zo bewust geworden van de kwetsbaarheid van haar stem, dat ze duizend maal dankbaarder was voor de geweldige stem die ze uiteindelijk had.
  • Een andere vrouw had sinds een astma-aanval last van keelpijn en heesheid. Haar enorme uitlaatklep (zingen in een koor) moest ze laten zijn voor wat het is, want zingen deed teveel pijn. Ook binnen haar werk ging het bergafwaarts, want dagen waarop ze veel moest praten, hield ze niet vol. Na een periode bij mij, kreeg ik op een dag een smsje: “ik heb vandaag gewoon de hele dag gewerkt! Misschien kan ik vanavond wel gewoon naar het koor!”
  • Een leerkracht had een moeilijke klas, waarbij hij veel moest corrigeren. Door de combinatie van stress en het forceren van zijn stem, werd zijn stem iedere dag slechter. Vaak was hij aan het einde van de dag zijn stem kwijt en liet hij sociale activiteiten schieten. Hij werd over 4 maanden vader en was zó bang dat het niet zou lukken om voor zijn kind te zingen en voor te lezen aan het einde van een werkdag. Al snel werd zijn stem beter en nog voor zijn baby geboren werd, was zijn stem alweer de oude!

Op deze manier kan ik nog wel even doorgaan, want ik maak voor mijn gevoel regelmatig wonderen mee. Soms zijn er gevallen dat het niet meer goed komt met de stem door een afwijking. Dit zijn trieste momenten, waar een enorm proces van acceptatie vast zit. Ga maar na hoe erg het is wanneer je als telefonist je baan verliest, omdat je je niet meer verstaanbaar kunt maken over de telefoon? En hoe erg is het wanneer je als zangeres je stem kwijt raakt en het nieuws krijgt dat het nooit meer de oude wordt?

Mijn vriend zegt altijd dat ik een échte baan heb. Waarbij ik direct een wezenlijke verbetering in het leven van mensen aanbreng. Hoewel ik natuurlijk niet degene ben die het verschil maakt, mag ik ze wel een zetje geven. Na een werkdag als gister, waarin ik twee nieuwe dames vol zorgen aan het einde van de behandelingen de deur uitstuur vol moed en met een grote lach, dan denk ik: “Wow! Wat een vak heb ik!”

Zelfgeplukt cadeau dat ik kreeg van een meisje van 8 die zo blij was dat haar stem weer 'aan' kon.

Zelfgeplukt cadeau dat ik kreeg van een meisje van 8 die zo blij was dat haar stem weer ‘aan’ kon.

Dit besef geeft me veel energie voor het komende jaar om verder te gaan met behandelen in mijn praktijk en projecten te ontwikkelen en uit te bouwen. Zo heb ik met een collega vandaag weer een frisse start gemaakt voor trainingvoorjestem.nl (website wordt verbouwd), heb ik woensdag gebrainstormd over intensieve stemtrainingen voor het aanleren van stemtechnieken, ga ik na een geslaagde pilot binnenkort de volledige cursus ‘zing zeker’ inplannen en heb ik een stressteam binnen het gezondheidscentrum opgericht. Kortom: inspiratie en plannen zat!

 

Geïnspireerde groet,

Hanneke

Getagged , , , , , , , ,

Stemmen horen

Afgelopen week gaf ik de laatste les van een module over stemstoornissen aan een groep logopediestudenten in Utrecht. Bij de evaluatie gaven ze aan dat ze soms ‘gek werden’ van het feit dat ze nu constant naar alle stemmen om zich heen luisterden en niet konden stoppen met analyseren. Ik herkende dit erg van tijdens mijn eigen studie. Even rustig om je heen kijken bij de bushalte of in de trein zat er niet meer in, want constant stonden mijn oren op scherp. Hartstikke vermoeiend! Gelukkig kon ik de studenten de verlossende woorden geven: “het gaat vanzelf over”.

Van mijn stempatiënten krijg ik regelmatig dezelfde reacties als van de studenten. Wanneer ze zich meer bewust worden van hun gewoontes, worden ze in eerste instantie niet direct blijer van het feit dat ze nu ineens alles bij zichzelf en bij anderen horen. Gelukkig verdwijnt deze obsessie na een poos. Het hoort bij het proces van het leren:

  1. Onbewust onbekwaam
  2. Bewust onbekwaam
  3. Bewust bekwaam
  4. Onbewust bekwaam

Wanneer ik mensen over mijn vak vertel, krijg ik vaak de vraag of ik nu de hele tijd aan het letten ben op hoe ze praten….. Afgelopen weekend nog: “oh, ben je logopedist? Dan hoor je nu zeker dat ik heel erg achter in mijn keel praat.” Nou… euhm… nee! Ik was tot nu toe eigenlijk aan het opletten wat diegene zei en niet hoe.

Het enige dat ik nu doe is analyseren wat er zo afwijkend klinkt als iets me opvalt. Soms kan dit wel ver gaan, zeker als ik met andere deskundigen naar een stem luister. Laatst was ik met een vriendin/collega naar een liedje aan het luisteren dat ze interessant vond. We hebben als twee enorme nerds ingezoomd en geanalyseerd wat er nou gebeurde. Het gesprek ging ongeveer zo:
Is dit nu een curbing? Of toch meer een like? Of is het een lage positie van het strottenhoofd met stijve stembanden? Of zou het toch een dunne sluiting zijn met een klein beetje gecontroleerde constrictie? Maar daar schakelt ze! Ja, dan hoor je toch duidelijk een creak, of is het creaking?
Na een half uur geconcentreerd geluisterd, teruggespoeld, herhaald en geïmiteerd te hebben, moesten we hard lachen en kwamen we tot de conclusie dat dit voor een leek enorm rare gesprekken zouden lijken.stem luisteren

Gelukkig zit ik dan in een bepaalde focus die heus niet altijd mogelijk is. Wanneer ik nu nog reacties krijg als dat ik vast de hele tijd aan het opletten ben, zal ik zeggen: “ik hoor alleen dat je onzin praat!”

Geniet van de zon!

Groet
Hanneke

Getagged , , , , , , ,

Articuleren kun je leren

Vaak wordt gedacht dat je luider moet gaan praten om verstaanbaar te zijn. Denk maar aan de tutende oren die je krijgt als iemand op een feestje zijn of haar verhaal in je oren staat te schreeuwen, omdat je het even niet verstaan had. Zeker wanneer je altijd na zo’n fuif een hese stem hebt, is het wellicht goed om je eens achter je eigen oren te krabben of je misschien binnen die groep personen valt.

Wist je dat verstaanbaarheid en luidheid eigenlijk niet persé iets met elkaar te maken hebben? Denk eens aan de volgende klinkersopvolgingen: û-ee-ie-ie-i!!! Ik denk dat de kans aanwezig is dat je geen flauw idee hebt wat deze persoon bedoeld heeft. Aangezien je luidheid met name in de klinkers kunt laten horen, zou het goed kunnen dat dit de boodschap is die overkwam bij extra luid praten.
Wanneer we de medeklinkers van het woord pakken, vermoed ik dat de boodschap beduidend duidelijker zal zijn: g-f-l-c-t-r-d!!! ….. En? Was de boodschap al duidelijker?
Belangrijke informatie zit hem dus met name in de medeklinkers van het woord!
Natuurlijk geeft een combinatie van beiden de beste boodschap weer: gefeliciteerd!!!

Bij communicatie met slechthorenden geldt overigens hetzelfde. Natuurlijk helpt een hoger volume iets, maar het belangrijkst is dat de medeklinkers goed overkomen. Dit kun je doen door duidelijk en langzaam te spreken (i.p.v. harder) en iemand goed aan te kijken terwijl je spreekt.

Wanneer mensen expres duidelijk gaan articuleren zie je regelmatig heel overdreven grimassen ontstaan en worden ineens alle finale n-klanken uitgesproken. Dit is allemaal nergens voor nodig! Articuleren doe je met een combinatie van tong, kaak en lippen en in het Algemeen Nederlands (de B van beschaafd is een aantal jaar geleden weggevallen) spreken we geen /n/ uit aan het einde van een woord. Bij een woord als ‘staan’ natuurlijk wel, maar bij meervouden en hele werkwoorden hoef je hem niet uit te spreken (sprekûh, ipv sprekeN).

Het vinden van de juiste verstaanbaarheid is een persoonlijk traject. Eerst gaat het om het ontdekken van hoe klanken, woorden en zinnen worden gevormd en van daaruit kun je juiste mate van pittige articulatie vinden. Vaak hebben mensen in het begin het gevoel dat ze heel overdreven moeten articuleren, maar als ze zichzelf op een opname terug horen, blijkt het helemaal niet zo overdreven te klinken als dat ze dachten.

Om je stem niet te forceren,verstaanbaarheid articulatie logopedie utrecht
kun je leren articuleren!

Gegroet!
Hanneke

Getagged , , , ,

Stemmen tussen de oren

Een Deense natuurkundige had een hoefijzer boven de deur van zijn werkkamer hangen. Op een dag kreeg hij de vraag of hij, als wetenschapper, nu echt geloofde dat dit hem geluk bracht. Hij antwoordde: “Nee, maar ik heb gehoord dat het ook werkt als je er niet in gelooft.”

Ik moest lachen toen ik deze anekdote vanochtend hoorde en ik dacht aan het verhaal dat een vriendin me vertelde. Ze was verkouden en had daar naar eigen zeggen geen tijd voor. Ze ging naar de apotheek en zei aan te balie: “ik ben verkouden en heb hier geen tijd voor, dus wat voor medicijnen kan ik gebruiken om dit tegen te gaan?”. De apothekersassistent antwoordde: “nou, ziek worden houd je niet erg tegen. Er zijn wel wat homeopathische middelen, maar hiervan is de werking nooit wetenschappelijk aangetoond en kan het dus het placebo-effect zijn”. Daarop antwoorde ze: “geef me die maar! Placebo’s werken altijd heel goed bij mij!”

Ik vond dat zo’n puur en eerlijk antwoord! Zelf zou ik haar adviseren eens wat beter voor zichzelf te zorgen, en hoewel ik aanhanger van de ziek-is-ziek-filosofie ben, weet ik ook dat het nooit uitkomt en helemáál niet wanneer je een deadline hebt. Soms ben je snipverkouden en overleef je het wel en de andere keer voel je je bij de kleinste snotneus onhandelbaar en depressief.
De uitdrukking ‘tussen de oren’ heeft in de loop der jaren een heel negatieve bijklank gekregen, maar ik denk wel dat een groot deel van ons leed vanuit hier te verklaren is.

Waar komt pijn vandaan? En wat heb je nodig om je beter te voelen? Hier een interessant filmpje hierover:

Pijn is dus voor een groot deel uit het brein! Aha… tussen de oren!

Bij stemklachten zie ik ook dat de beleving een heel belangrijke rol speelt. Soms zie ik als buitenstaander na weken behandeling een enorm grote verbetering in het stemgeluid en spierspanning, terwijl de cliënt zelf maar blijft klagen over dat er niks is verandert. Andersom zie ik het ook: ik zie weinig vooruitgang, maar de ander geeft aan dat het stukken beter gaat. Eerst kon ik daarin blijven hangen en was constant bezig met analyseren waarom bij de een wel en de ander niet, maar steeds vaker accepteer ik dat de beleving soms verschillend is.

Zo ook met oefeningen. Ik geloof niet dat er één oefening is die bij iedereen helpt. Het blijft altijd zoeken naar een stemmethode of zangmethode die bij de persoon past. De één leert door te voelen, de ander door te luisteren en weer een ander door theoretisch inzicht.
De oefeningen lijken soms gek, zeker wanneer ik met associaties werk. Wanneer ik zeg: “doe die strot eens omlaag”, ben ik niet naar iedereen duidelijk genoeg, dus na een partijtje gapen kan ik het men laten ervaren. Wat werkt dat werkt!
Regelmatig komen mensen cynisch binnen en zeggen: “ik ben door de kno-arts naar logopedie gestuurd, maar ik geloof niet dat ik hier op mijn plek ben”. “Dat zullen we nog weleens zien”, denk ik dan. En gaandeweg komen ze er achter dat er toch een hoop oefeningen helpen om de klachten te verminderen.

Het nieuwe motto: goed gestemd als je er zelf maar in gelooft…. of niet natuurlijk ;)

Getagged , , , , , ,
Advertenties
%d bloggers liken dit: